بانک مرکزی در تازهترین اقدام برای ساماندهی و شفافسازی ابزارهای پرداخت، برنامه جایگزینی چکهای رمزدار با چکهای تضمین شده را وارد مرحله اجرایی جدیدی کرده است؛ به طوری که از ابتدای روز هفتم مهرماه ۱۴۰۵، صدور چک رمزدار ممنوع خواهد بود و از ابتدای دی ماه نیز تبادل این چکها به طور کامل متوقف میشود.
در مقابل، چکهای تضمین شده که قرار است جایگزین چکهای رمزدار شوند، از هفتم مهرماه باید به صورت آنی پرداخت شوند و بانکها نمیتوانند پرداخت وجه آنها را به انجام فرآیند تسویه بین بانکی منوط کنند.
بانک مرکزی این تصمیم را در قالب بخشنامه مورخ اول شهریورماه ۱۴۰۵ به شبکه بانکی ابلاغ کرده است. بر اساس این بخشنامه، بانکها از تاریخ هفتم مهرماه موظفند وجه چک تضمین شده را در زمان مراجعه ذینفع پرداخت کنند و از انتقال آن به فرآیند تسویه بین بانکی خودداری کنند. همچنین بانک مرکزی تأکید کرده مهلت تعیینشده برای اجرای این تغییرات قابل تمدید مجدد نخواهد بود.
چک رمزدار چه سرنوشتی پیدا میکند؟
چک رمزدار یکی از ابزارهای پرداخت بانکی است که به دلیل تضمین پرداخت از سوی بانک، سالها در معاملات با مبالغ بالا، معاملات ملکی، مزایدهها و برخی مبادلات تجاری مورد استفاده قرار گرفته است. تفاوت مهم آن با چک عادی این است که ریسک برگشت به دلیل نبود موجودی برای دریافت کننده مطرح نیست؛ چرا که وجه آن در فرآیند بانکی تأمین شده است.
با این حال، چک رمزدار در ساختار سنتی خود به فرآیندهای بین بانکی و سامانههای تسویه وابسته است و همین موضوع موجب شده بانک مرکزی به دنبال جایگزینی آن با ابزاری باشد که علاوه بر تضمین پرداخت، امکان ثبت، استعلام و رهگیری الکترونیکی نیز داشته باشد.
بر اساس برنامه جدید، از هفتم مهرماه صدور چک رمزدار متوقف میشود و چکهای رمزدار موجود همچنان در مرحله نخست قابل تبادل خواهند بود، اما از ابتدای دی ماه ۱۴۰۵ تبادل چک رمزدار نیز ممنوع خواهد شد. بنابراین، نقطه پایانی این ابزار بانکی ابتدای دیماه خواهد بود.
چرا چک تضمین شده جایگزین رمزدار میشود؟
چک تضمین شده از نظر ماهیت پرداخت شباهت زیادی به چک رمزدار دارد؛ با این تفاوت که فرآیند صدور آن در سالهای اخیر به سامانه صیاد متصل شده و همین اتصال، امکان ثبت و رهگیری اطلاعات چک را افزایش داده است. …
