کالابرگ الکترونیکی در سال ۱۴۰۵ همچنان برای گروههای مشمول اجرا میشود، اما تغییر زمان شارژ مراحل مختلف و تفاوت میان زمان پایان اعتبار یک مرحله و آغاز مرحله بعدی، ابهامهایی برای خانوارها ایجاد کرده است.
در چنین شرایطی ممکن است یک خانوار اعتبار مرحله قبلی خود را بهطور کامل مصرف کرده باشد، اما هنوز اعتبار مرحله جدید برای آن فعال نشده باشد. در نتیجه، خانوار برای مدتی امکان استفاده از کالابرگ نداشته و تصور کند اعتبار یک ماه آن حذف شده است.
چرا ممکن است یک ماه کالابرگ دریافت نشود؟
کالابرگ الزاماً بر اساس یک تقویم ثابت و یکسان برای همه خانوارها شارژ نمیشود. زمان آغاز هر مرحله، نحوه گروهبندی مشمولان و مهلت مصرف اعتبار مرحله قبل میتواند باعث ایجاد فاصله میان دو مرحله شود.
در مردادماه نیز اعتبار مرحله قبلی تا ۱۴ مرداد قابل استفاده بود و مرحله جدید از ۱۵ مرداد آغاز شد. از آنجا که شارژ مرحله جدید بهصورت مرحلهای انجام میشود، ممکن است برخی خانوارها در فاصله میان پایان اعتبار قبلی و فعال شدن اعتبار جدید، موجودی قابل استفادهای نداشته باشند.
به همین دلیل، نداشتن اعتبار در یک مقطع زمانی نباید بهتنهایی به معنای حذف خانوار از طرح تلقی شود.
برای بررسی وضعیت یک خانوار باید میان سه حالت تفاوت گذاشت. حالت اول حذف از طرح است. در این حالت خانوار دیگر مشمول کالابرگ نیست؛ برای مثال ممکن است وضعیت اقتصادی خانوار یا دهکبندی آن تغییر کرده باشد و خانوار در گروه مشمولان قرار نگیرد.
وضعیت دوم تأخیر در شارژ کالابرگ است. در این وضعیت خانوار همچنان مشمول است، اما اعتبار مرحله جدید هنوز برای آن فعال نشده است. بنابراین ممکن است با مراجعه به فروشگاه، موجودی کالابرگ صفر یا بدون اعتبار جدید نمایش داده شود.
وضعیت سوم نیز فاصله میان دو مرحله شارژ کالابرگ است. گاهی اعتبار مرحله قبلی تمام شده و مرحله بعدی هنوز فعال نشده است. این وضعیت میتواند باعث شود خانوار برای چند روز یا حتی بخشی از یک دوره، عملاً اعتبار قابل استفاده نداشته باشد؛ بدون اینکه از طرح حذف شده باشد.
حال سئوال اینجاست: آیا کالابرگ مرداد بهطور کامل حذف شده است؟پاسخ البته منفی است چرا که حذف عمومی کالابرگ مردادماه مطرح نیست. مسئله اصلی، تغییر زمانبندی و اجرای مرحلهای اعتبار جدید در کنار سیاست دولت برای غربالگری و تغییر مشمولان است.
بنابراین اگر خانواری در یک مقطع اعتبار کالابرگ دریافت نکرده است، نمیتوان تنها بر اساس این موضوع نتیجه گرفت که کالابرگ آن خانوار قطع شده است.
چه کسانی ممکن است واقعاً حذف شوند؟
در کنار تغییر زمانبندی، سیاست دولت برای حذف خانوارهای پردرآمد نیز میتواند باعث کاهش تعداد مشمولان شود. دهکبندی خانوارها بر اساس اطلاعات اقتصادی انجام میشود و تغییر اطلاعات درآمدی، دارایی، تراکنشهای بانکی و سایر دادههای مورد استفاده در ارزیابی اقتصادی میتواند وضعیت مشمولیت خانوار را تغییر دهد.
در نتیجه، ممکن است دو اتفاق همزمان رخ دهد: برخی خانوارها به دلیل تغییر وضعیت اقتصادی از طرح کنار گذاشته شوند و برخی دیگر صرفاً به دلیل فاصله زمانی میان دو مرحله، برای مدتی اعتبار جدیدی دریافت نکنند.
اگر کالابرگ یک خانوار شارژ نشد، چه باید کرد؟
اولین قدم این است که خانوار، وضعیت اعتبار و مشمولیت خود را از مسیرهای رسمی بررسی کند و سپس مشخص شود که مشکل مربوط به دهکبندی، اطلاعات خانوار، تأخیر در شارژ یا تغییر زمانبندی مرحله جدید است. همچنین نباید هر پیامک درباره «قطع کالابرگ» را معتبر دانست. خانوارها باید اطلاعیههای رسمی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را ملاک قرار دهند و از ورود به لینکهای ناشناس موجود در پیامکها خودداری کنند.
ماجرای «حذف یک ماه کالابرگ» برای برخی خانوارها الزاماً به معنای حذف آنها از طرح نیست. تغییر زمانبندی مراحل، پایان اعتبار قبلی و آغاز تدریجی مرحله جدید میتواند باعث ایجاد یک فاصله بدون اعتبار شود. در مقابل، تغییر دهک اقتصادی و تصمیمهای دولت درباره حذف خانوارهای پردرآمد، موضوعی جداگانه است و میتواند به حذف واقعی و ادامهدار کالابرگ یک خانوار منجر شود.
بنابراین، برای تشخیص اینکه کالابرگ یک خانوار واقعاً حذف شده یا فقط با تأخیر شارژ شده است، باید وضعیت مشمولیت و علت عدم تخصیص اعتبار بررسی شود؛ نه اینکه صرفاً صفر بودن موجودی کالابرگ در یک مقطع زمانی، ملاک قرار گیرد.
