آیا ازسرگیری مذاکره محتمل است؟

شرق

کوروش احمدی در یادداشتی در روزنامه شرق نوشت:

سخنگوی وزارت خارجه یکشنبه اعلام کرد که عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، دوشنبه وارد تهران می‌شود. این خبر بعد از دو تماس تلفنی بین منیر و عراقچی در چهارشنبه و شنبه اعلام شد.

پاین چهارمین سفر منیر به تهران در سال جاری است. منیر چهره‌ای است که توانسته علاقه، احترام و اعتماد ترامپ را جلب کند و رابطه کاری خوبی نیز با مقامات تهران برقرار کند. تردیدی نیست که او اکنون مهم‌ترین چهره در بین میانجیگران متعدد است. بنابراین، سفر منیر در شرایط کنونی به تهران، خبر مثبت و مهمی است و شاید آخرین تلاش قبل از آنچه آمریکا «عملیات اقتصادی» و «جنگ اقتصادی» می‌خواند، باشد. اکنون دو سؤال اصلی وجود دارد: 1. آیا او به ابتکار خود به تهران سفر می‌کند؟ 2. آیا او حامل پیامی از سوی ترامپ است؟ اگر سفر به خواست ترامپ و برای انتقال پیامی باشد، اهمیت سفر دو‌چندان خواهد بود. در شرایطی که برخی مقامات در تهران برای ورود به دور دیگری از مذاکره برای احیای یادداشت تفاهم علاقه نشان می‌دهند، سؤال دیگر این است که پیام احتمالی ترامپ آیا به شکلی هست که مشوق روند مثبتی باشد؟ صورت مسائلی که موجب تعلیق اجرای یادداشت تفاهم شد، تا حدی روشن است. اختلاف عمده بر سر تفاسیر حداکثری دو طرف در مورد ماده 1 (توقف جنگ در همه جبهه‌ها) و ماده 5 (مدیریت تنگه هرمز) در یادداشت تفاهم است. مطابق تفسیر ایران از ماده 1، اسرائیل باید حمله به حزب‌الله را متوقف کرده و نیروهایش را نیز از اسرائیل‌‌ خارج کند. تفسیر ایران از ماده 5 نیز به نوعی است که تحقق آن مستلزم اعمال کنترل و حاکمیت ایران بر کل تنگه هرمز است. 

آمریکا تفاسیر متفاوتی دارد و ماده 1 را فقط در ارتباط با کنترل درگیری‌ها در لبنان می‌داند و عبارت «اداره تنگه در آینده» در ماده 5 را متناسب با مفاد ماده 42 کنوانسیون حقوق دریاها تفسیر می‌کند. آمریکا مدعی است‌ هدف ماده 5 بازگرداندن وضعیت تنگه به قبل از شروع جنگ و مدیریت امور مربوط به انتظامات امور ترافیکی و ایمنی دریایی است.

در این میان، دو تحول مهم را نیز شاهد هستیم. تحول نخست مربوط به گزارش‌هایی درباره تغییر سیاست آمریکا از عملیات جنگی به عملیات اقتصادی و جنگ اقتصادی است. لفاظی‌های آمریکا در چند هفته اخیر عمدتا مبنی بر فراتر‌رفتن از تحریم و تصویر تحریم …