بازار خوراکیها در تیر ۱۴۰۵ بهطور رسمی سفره شهروندان را به آتش کشید و باقیمانده جانی که در جیب شهروندان خصوصا اقشار کمدرآمد مانده بود را نیز گرفت. آنچه در ظاهر فقط مجموعهای از درصدها و اعداد است در عمل تصویر فشردهای از بازاری است که در آن قیمت بسیاری از اقلام پایه از سبزی و میوه گرفته تا لبنیات، گوشت، روغن و کالاهای بستهبندیشده در مسیر افزایشی قرار گرفته و سبد مصرف خانوار را بیش از پیش تحت فشار گذاشته است تا حدی که وعده عصرانه که شامل نان و پنیر و گوجه و خیار میشود، بدل برای وعده اصلی هم گران است و هزینه غذاهای ماحضری همچون گوجه بادمجان هم بالا است. طبق دادههای رسمی مرکز آمار از متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب در مناطق شهری کشور در ماه تیر، ۴۱ قلم از ۵۳ قلم خوراکی منتخب در این ماه، تورمی بالاتر از تورم نقطه به نقطه ۸۴.۶درصدی مناطق شهری ثبت کردهاند؛ معنای روشن این رقم آن است که بخش بزرگی از کالاهای اصلی سفره، نهتنها همپای تورم عمومی حرکت نکردهاند، بلکه از آن هم جلو زدهاند.
سادهترین خوراکیها، بیشترین افزایش
این گزارش از آن جهت اهمیت دارد که تورم خوراکیها را نه در سطح کلی، بلکه در جزئیترین لایههای آن روایت میکند. هویج فرنگی با رشد ۴۰.۲درصدی در صدر افزایشهای ماهانه ایستاده، سیبزمینی ۲۰.۵درصد، خیار ۱۵.۲درصد و کدو سبز ۱۴.۸درصد بالا رفتهاند؛ یعنی کالاهایی که در ظاهر باید از ارکان ساده و در دسترس سفره خانوار باشند، حالا خود به یکی از کانونهای فشار تبدیل شدهاند. در میوهها نیز پرتقال ۲۵.۱درصد و سیب ۱۷.۶درصد رشد ماهانه داشتهاند، درحالیکه کاهش قیمت برخی اقلام مانند موز، هلو و لیموترش نتوانسته تصویر کلی بازار را تغییر دهد. در لبنیات، پنیر ایرانی پاستوریزه با جهش ۱۵.۲درصدی، دوغ، ماست و شیر نیز با افزایشهای محسوس همراه بودهاند و در بخش پروتئینی، هرچند قیمت مرغ در یک ماه کاهش یافته، اما سطوح قیمتی گوشت قرمز، ماهی و سایر فرآوردهها همچنان بالاست.
اهمیت این دادهها فقط در نرخهای ماهانه نیست؛ عمق ماجرا در نرخهای سالانه نهفته است. قیمت بسیاری از اقلام خوراکی در مقایسه با تیر ۱۴۰۴ جهشهایی فراتر از دو برابر داشتهاند و برخی کالاها مانند روغن نباتی جامد ۳۹۹.۵درصدی، روغن مایع ۳۴۴.۳درصدی، سس مایونز۲۵۳.۱درصدی، برنج خارجی درجه یک ۲۱۱.۳درصدی …
