ایران با برخورداری از تنوع اقلیمی و پوشش گیاهی گسترده، یکی از کشورهای مهم در حوزه زنبورداری و تولید عسل بهشمار میرود، بهطوریکه بر اساس آمار اعلامشده، تولید سالانه عسل کشور از ۱۲۷ هزار تن فراتر میرود. در این میان، برخی استانها به دلیل شرایط اقلیمی، پوشش گیاهی، تعداد زنبورستانها و سابقه زنبورداری، سهم بیشتری از تولید ملی دارند.
آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، فارس، اردبیل و کرمانشاه از جمله استانهای پیشتاز در تولید عسل کشور هستند و در کنار آنها استانهایی همچون اصفهان، مازندران، کردستان و ایلام نیز ظرفیت قابل توجهی در این حوزه دارند.
آذربایجان غربی؛ قطب نخست تولید عسل کشور
آذربایجان غربی در سالهای اخیر همواره در جمع استانهای نخست تولید عسل کشور قرار داشته است. بر اساس آمار اعلامشده، این استان سالانه حدود ۲۸ هزار تن عسل تولید میکند و بیش از ۶۰۰۰ زنبورستان فعال در آن وجود دارد.
استان آذربایجان غربی با برخورداری از مراتع، باغها و پوشش گیاهی متنوع، شرایط مناسبی برای توسعه زنبورداری دارد و ارومیه نیز یکی از مهمترین کانونهای زنبورداری استان محسوب میشود، بهگونهای که هزاران زنبوردار در این شهرستان فعالیت دارند.
آذربایجان شرقی؛ یکی از بزرگترین قطبهای زنبورداری
آذربایجان شرقی نیز از استانهای پیشتاز کشور در صنعت زنبورداری است. این استان علاوه بر تعداد قابل توجه زنبورستانها، سالانه حدود ۱۸ هزار تن عسل تولید میکند و سهم مهمی در تأمین عسل مورد نیاز بازار کشور دارد.
تنوع پوشش گیاهی و وجود مناطق ییلاقی و کوهستانی، ظرفیت مناسبی برای استقرار زنبورستانها و تولید انواع عسل در این استان ایجاد کرده است.
فارس؛ رتبه سوم تولید عسل
استان فارس با تولید سالانه بیش از ۱۲ هزار و ۵۰۰ تن عسل، یکی دیگر از قطبهای اصلی این محصول در کشور بهشمار میرود. تنوع پوشش گیاهی و وجود مناطق مستعد زنبورداری، زمینه تولید انواع عسل را در فارس فراهم کرده است. عسل کنار تولیدشده در شهرستان خنج نیز از جمله محصولات شاخص این استان است و به دلیل ویژگیهای گیاهی منطقه، جایگاه ویژهای در میان تولیدات عسل فارس دارد.
اردبیل و کرمانشاه؛ ۲ قطب مهم زنبورداری
اردبیل و کرمانشاه نیز در جمع استانهای برتر تولید عسل کشور قرار دارند. اردبیل با تولید سالانه حدود ۷۵۴۱ تن و کرمانشاه با تولید بیش از ۷۱۰۰ تن، از تولیدکنندگان مهم عسل در کشور محسوب میشوند.
شرایط اقلیمی و تنوع پوشش گیاهی در کرمانشاه، امکان تولید عسلهای متنوع را فراهم کرده و این استان از ظرفیت مناسبی برای توسعه بازار و صادرات محصولات زنبور عسل برخوردار است.
اصفهان، مازندران، ایلام و ظرفیتهای قابل توجه
در کنار پنج استان نخست، استانهایی همچون اصفهان، مازندران، کردستان و ایلام نیز در صنعت زنبورداری کشور نقش مهمی دارند. اصفهان با تولید بیش از ۷۶۰۰ تن و مازندران با تولید بیش از ۶۰۰۰ تن عسل، در شمار استانهای شاخص کشور قرار دارند. ایلام نیز با تولید حدود ۱۵۰۰ تن عسل و برخورداری از تنوع گیاهی و دارویی، یکی از ظرفیتهای مهم زنبورداری در غرب کشور بهشمار میرود.
ظرفیتهایی فراتر از تولید عسل
صنعت زنبورداری تنها به تولید عسل محدود نمیشود و محصولاتی همچون موم، ژل رویال، گرده گل و برهموم نیز از فراوردههای اقتصادی این صنعت هستند، از اینرو توسعه زنجیره تولید، بستهبندی، فراوری و برندسازی میتواند ارزش افزوده بیشتری برای زنبورداران ایجاد کند.
با توجه به تنوع اقلیمی ایران و وجود گونههای مختلف گیاهی در مناطق مختلف کشور، هر استان میتواند در کنار تولید عسل، برندسازی متناسب با ویژگیهای بومی خود را دنبال کند؛ موضوعی که میتواند به توسعه بازار داخلی و افزایش ظرفیت صادرات محصولات زنبور عسل کمک کند.
در میان استانهای تولیدکننده، آذربایجان غربی همچنان یکی از مهمترین قطبهای تولید عسل کشور است و پس از آن استانهایی همچون آذربایجان شرقی، فارس، اردبیل و کرمانشاه در زمره تولیدکنندگان اصلی قرار دارند.
منبع:ایمنا
