زینب، زینب است - همدلی

  اربعین حسینی امسال هم گذشت و ۲۸ صفر هم خواهد گذشت اما آنچه مانده و خواهد ماند، تاثیر شخصیت‌هائی‌ست که هنوز هم می‌توان صدایشان را از اعماق تاریخ شنید. آری! درست است؛ حسین و یارانش مظلومانه به شهادت رسبدند اما این زینب است که از یک طرف عزادار برادران و فرزندان و برادرزاده‌ها و دیگر شهدای کربلاست و از طرفی مسئولیت یتیمان و اسیران کربلا را نیز برعهده دارد. این زن با آن غم‌های جانکاه قبل از واقعه کربلا تا واقعه کربلا وسختی‌ها و سرزنش‌های پس از شهادت سالار شهیدان چکار کند؟ مگر یک زن چقدر توان مبارزه با این همه سختی‌ها، ملامت‌ها، مرارت‌ها، رنج‌ها و مصبت‌های فراوان و مکرر را دارد. آری، صبر لبریز شد از صبروشکیبایی این زن. به راستی زینب کیست؟.بیش از سیزده قرن در ایام محرم و صفر از زینب گفتند. مورخان و مفسران و علما کتاب‌ها نوشتند. واعظان و خطبا بر منبرها از زینب سخن راندند. شعرا شعر سرودند مادحان مرثیه خواندند و نوحه سر دادند آیا زینب را آنگونه که بود شناختند و شناساندند. هرگز،هرگز!. باری، شخصیت و سیره حضرت زینب را تشریح و تبیین کردند اما شخصیت زینب بسبار فراتر از آن همه گفتار و نوشتار بود. حضرت زینب(س) دختر امیرالمونین امام علی (ع) وحضرت فاطمه زهرا(س) است که در سال پنجم و به روایتی ششم هجری قمری به دنیا آمد. او زمانی که پنج شش ساله بود مادرش را از دست داد و از همان دوران کودکی با غم و درد و غصه مانوس بود و طعم آن را چشیده بود. زینب در دامان پدر و مادری که هر دو معصوم بودند پرورش یافت. او درس‌های قرآن را از پدربزرگش محمد(ص) آموخت. پرورش یافته مکتب وحی بود و برهمین اساس یکی از الغابش عالمه غیرمعلمه یعنی عالمی که معلم ندیده بود. آن حضرت خردورزی وزین و باوقار بود و عقلانیت در رفتار و کردارش موج می‌زد به همین سبب به او لقب عقیله بنی‌هاشم (یعنی خردمندترین زن بنی هاشم) که البته خردمندترین در میان تمامی زنان بود. به او دادند. زینب در جوانی برادربزرگش حسن را از دست داد. نه تنها درکودکی شاهد مرگ مادرش که شاهد بی‌مهری‌ها اهانت‌ها و برخوردهای خشن و بی‌رحم به مادرش بود که نمونه‌هایی از آنها در کتاب فاطمه فاطمه است ذکرشد. شاهد و ناطر بی‌رحمی و ظلم و بی‌مهری‌ها بی‌توجهی‌ها هم از طرف عوام و هم عز سوی خواص بود. داغ مرگ برادر بزرگش حسن و پدرش علی نیز بر دلش نشست و این درد و رنج‌ها به همین جا خاتمه نیافت بلکه شدائد و بلایای عظیم‌تری درراه بود و آن هم واقعه کرببلا بود. زینب باید عالم باشد آگاه باشد مملو از عشق و ایمان باشد عقیله باشد از این آزمون‌ها سربلند بیرون آید تا بتواند در عاشورا بدرخشد.پیام رسانی کند جا نزند خطبه بخواند و باهمه بلایا و مصائب غیرقابل وصف صبری وصف ناشدنی به یادگار بگذارد که برای عصرها و نسل‌ها تا قیامت باقی بگذارد. دوشادوش حسین تا آخرین لحظه ایستاد و خم به ابرو نیاورد تابرای برادر و اسلام آبروداری کند. زینب همانند مادرش برای شویش همسری نمونه بود و درهنگام ازدواج شرط کرد که همیشه در کنار برادرش باشد و عبدالله نیز پذیرفت. بنابراین باقوه عاقله‌ای که داشت می‌خواست حتی در مسیر دینداری و پیروی از امام معصوم و ولایتمداری نیز جنبه همسرداری را رعایت کرده باشد. همانند مادرش فرزندانی شجاع پروراند و در راه دین فدا کرد. پس برای فرزندانش نیز مادری نمونه بود او به‌عنوان یک زن مسلمان مسئول فقط به خانه‌داری اکتفانکرد و مسئولیتش را به خوبی به سرانجام رساند و از زخم زبان‌ها نترسید از یزید ترسی به دل راه نداد و در کوفه و شام باخطبه‌های آموزنده و سخنان دقیق مظلومیت حسین و یارانش و تبیین دین مبین اسلام محمدی را نه تنها به گوش حاضرین در آن زمان بلکه به گوش تمام آزادی‌خواهان جهان تا این زمان و بعد از آن رساند لذا در زن بودن نیز نمونه واسوه بود. هم غمخوار طفلان بود و برایشان مادری می‌کرد هم پرستار امام سجاد زین العابدین بود هم رسالت پیام رسانی عاشورا را برعهده داشت خلاصه اینکه ایفای این نقش‌های متفاوت و گاه به ظاهر متضاد از یک شخصیت چند وجهی و ممتاز برمی‌آید و او کسی جز زینب نبود. به عبارتی بهتر همانند پدرش دارای ویژگی‌های چند بعدی بود. او برای پدر و مادرش نیز فرزندی نمونه بود. او می‌تواند نمونه آشکاری باشد برای تمامی زنان و مردان عالم با هرفرهنگ و مسلک و مکتب و مذهبی باشد که در هرشرایط دشواری زیستی انسانی داشته باشند. اوکه با همه این بلایای متعدد و سترگ نه تنهاتحملش را از دست نداد بلکه خطاب به سرزنش گران و طعنه زنان می‌گفت ما رایت الا جمیلا پس می‌تواند الگویی انسانی در مبارزه با مشکلات در همه عصرها و نسل‌ها باشد. من هم ازنویسنده، مصلح، اسلام شناس، سخنور، استاد و معلم شهید دکترعلی شریعتی این سخن راوام می‌گیرم آنجا که او می‌خواست همانند بوسوئه سخنور نامدار فرانسوی که در حضور لویی می‌خواست مریم مقدس را معرفی کند و در آخر گفت که مریم مادر عیسی است او نیز علاوه بر برشمردن نسب حضرت فاطمه فرمود که به غیر از اینها فاطمه فاطمه است من هم باالگوگیری از خامه آن استاد فرزانه می‌گویم: خواستم زینب را معرفی کنم و بگویم دختر اولین امام معصوم و اولین کسی که به پیغمبر پیوست است دیدم که زینب نیست. خواستم بگویم که دختر فاطمه، کوثرجوشان و پاره تن پیامبراست دیدم که زینب نیست. خواستم بگویم که مادر عون و محمدشهید است دیدم که زینب نیست.خواستم بگویم که همسر عبدالله بن جعفرطیار است دیدم که نیست. خواستم بگویم که خواهر حسنین و قمربنی هاشم است دیدم زینب نیست. آری همه اینها هست اما ” زینب، زینب است”.