جنگ و موضوعات مربوط به آن، این روزها با زندگی مردم ایران عجین شده است. هر جا که بروی در کف جامعه صحبت از جنگ است حتی در صف نان. تاکسی و مترو که جای خود. مسئولان هم هر فرصتی گیرشان بیاید نقبی به جنگ زده و دربارهی آن حرف میزنند. آنها بر این تمرکز دارند که وضعیت نه جنگ نه صلح، نباید ادامه پیدا کند.
همین موضوع البته باعث شده عدهای به افراطیون معروف شدهاند، آنها را به سازشکاری متهم کنند و این سخنان را پالس ضعف تعبیر کنند. در سوی دیگر اخبار منتشر شده و گاه رفتارهایی با ایما و اشاره مانند کلیپی که حساب رسمی کاخ سفید منتشر کرد و در آن بر «تمامش کن» تاکید شده بود، تعابیری را از آن سو به وجود آورده و برخی تحلیل میکنند که آمریکا تصمیم نهایی برای تغییر نظام سیاسی در ایران گرفته است و البته این گروه شاید چنان تصور و توهمی از آمریکا دارند که گمان دارند تا او تصمیم بگیرد همه چیز تمام است و گویا اصلا متوجه نیستند که ایالات متحده و متحدانش هر اقدامی که میتوانستند غیر از استفاده از تسلیحات اتمی انجام دادهاند و کار آنطور که آنها گمان میکنند سهل نیست.
به هر روی در مجموع این وقایع چنین باوری را برای برخی به وجود آورده که وضع فعلی دیری نخواهد پائید و اقدامی انجام خواهد شد طوری که یکتحلیلگر مسائل بینالملل، با بیان اینکه آمریکا در حال زمینهسازی برای تشکیل ائتلافی متشکل از کشورهای عربی، اروپایی، اوکراین و اسرائیل علیه ایران است، گفته: حملات اخیر به یمن و حشدالشعبی با هدف کاهش قدرت بازدارندگی ایران انجام میشود و احتمالاً مقدمهای برای حمله اصلی به ایران است.
ائتلاف و اتحاد
وضع جنگی به این سادگیها پایان نخواهد یافت. میرقاسم مومنی تحلیلگر مسائل بینالملل در یک گفتوگوی رسانهای، درباره این موضوع به دیدار ترامپ با نتانیاهو و زلنسکی و حملات به نوار جنوبی کشور و حشدالشعبی اشاره کرد و گفت: شاهد هستیم آمریکا وارد مجموعهای از جنگهای ترکیبی در منطقه شده است برخلاف تصور آمریکاییها، پس از حمله به ایران، این جنگ طولانی شد و آمریکاییها تصور نمیکردند که این جنگ تا این اندازه طولانی شود و آمریکا و کشورهای همپیمان آن تا این حد متضرر شوند و تحولات جهانی، بهویژه در حوزه انرژی، تحت تأثیر قرار گیرد.
او ادامه داد: در چنین فضایی، ترامپ با توجه به نزدیک شدن انتخابات کنگره و همچنین شرایط حزب جمهوریخواه، با توجه به فشارهایی که به اقتصاد آمریکا و شهروندان آمریکایی وارد شده است، موقعیت خود برای دوره بعدی ریاستجمهوری را به نوعی تحت تأثیر میبیند. در چنین شرایطی، ترامپ به دنبال آن است که این بازی باخته را به پیروزی تبدیل کند. او میخواهد از هر امکانی استفاده کند تا اگر جنگی یا توافقی با ایران انجام شد، خود را پیروز این توافق معرفی کند و بتواند جایگاه خود را در منطقه و نزد کشورهای همپیمانش حفظ کند.
این تحلیلگر مسایل بینالمللی گفت: در دو سال گذشته کشورهای منطقه چهار میلیارد دلار [احتمالا منظور هزار میلیارد بوده چون۴ میلیارد دلار [!!!] با آمریکا قرارداد داشتهاند؛ قراردادهای نظامی، اقتصادی، فنی و مهندسی و همچنین تضمینهای امنیتی.
اما آمریکاییها نتوانستند امنیت را برای آنها به دنبال داشته باشند و ایران توانست با دفاع مشروع خود، پایگاههای آمریکایی در این کشورها را مورد اصابت قرار دهد و در واقع این کشورها به این نتیجه رسیدند که این قراردادها هیچ تأثیری در معادلات نظامی نداشته است و این نگاه را دارند که رابطه خوب با ایران میتواند امنیت را برای آنها به دنبال داشته باشد. مومنی تصریح کرد: به نظر من، در شرایط فعلی ترامپ، سنتکام و فرماندهان نظامی به این نتیجه رسیدهاند که برای تغییر این وضعیت، با وارد کردن اوکراین به این بازی جدید و همچنین استفاده از فناوریهایی که در اختیار دارند و شاید تاکنون از آنها استفاده نکردهاند، یک نمایش یا اقدام نظامی انجام دهند که بتواند تا حدودی تصورات ترامپ را تأمین کند؛ همان تصوراتی که به مردم آمریکا ارائه کرده است.
او با اشاره به حضور نتانیاهو و زلنسکی در امریکا گفت: به نظر من، حضور همزمان نتانیاهو و زلنسکی در آمریکا عادی نبوده و از قبل هماهنگ شده بوده است. آمریکاییها سعی دارند با تحریک اوکراینیها و استفاده از اوکراین در حملات بعدی علیه ایران، این سناریو را عملیاتی کنند. این امکان متصور است و حملهای که اوکراین علیه ایران انجام داد، هیچگاه اشتباهی یا سهوی نبوده، بلکه عمدی بوده و حتماً هم با برنامهریزی و هماهنگی آمریکاییها انجام شده است. یعنی اوکراین بدون اجازه آمریکاییها هیچ گلولهای شلیک نمیکند، زیرا تمام تجهیزات، حمایتهای پشتیبانی، تسلیحاتی و نظامی آن با پشتوانه نیروهای آمریکایی و اروپایی است. او درباره فعالیت میانجی ها گفت: کشورهای عمان، قطر و پاکستان بازیگرانی هستند که به عنوان میانجی فعالیت میکنند هر کدام از این کشورها به نوعی با ایران درگیر موضوع هستند. ما اکنون با عمان درگیر هستیم، با قطر هم درگیر هستیم و پاکستان هم موضع خود را روشن اعلام کرده و گفته است که در کنار عربستان خواهد بود. بنابراین، اگر این کشورها وارد میانجیگری شوند، مطمئناً با نظر آمریکاییها این کار را انجام خواهند داد؛ نه به صورت مستقل، بلکه بر اساس سیاستهای آمریکا، تا اهداف آمریکا محقق شود، نه آنچه ایران به دنبال آن است. این میانجیگریها در واقع با هدف هدایت ایران به پذیرش خواستههای آمریکا انجام میشود. همانطور که گفتیم، قطر، عمان و پاکستان به نوعی تلاش میکنند ایران را ترغیب کنند که در راستای سیاستهای آمریکا عقبنشینی کرده و خواستههای آمریکا را بپذیرد. او درباره مذاکرات ایران و عمان گفت: من فکر نمیکنم این مذاکرات موفق باشد، زیرا خواسته ما با خواسته آنها کاملاً متفاوت است. ما بر کنترل تنگه هرمز توسط ایران تأکید داریم، اما آنها به دنبال بینالمللی شدن آن هستند. آمریکاییها میخواهند خودشان در تنگه هرمز حضور داشته باشند. ترامپ هم چندین بار اعلام کرده که آمریکا باید در آنجا حضور داشته باشد. در واقع، یکی از منافع این جنگ برای آمریکا این است که در تنگه هرمز هم حضور پیدا کند و معادلات امنیتی این تنگه را تحت نظر خود قرار دهد. مومنی تصریح کرد: ایران معتقد است که تنگه هرمز باید با مدیریت ایران و هماهنگی عمان اداره شود، اما آمریکاییها به دنبال آن هستند که تنگه هرمز را از اختیار ایران خارج کنند. در این صورت، موقعیت راهبردی ایران از بین خواهد رفت و این مسئله خسارتهای زیادی برای کشور به دنبال خواهد داشت. او گفت: در چنین شرایطی، اوکراینیها سعی دارند به گونهای عمل کنند که بتوانند توجه ترامپ را جلب کنند. ممکن است در این جنگ نیز مشارکت کنند و بخواهند از توان پهپادی خود استفاده کنند. اوکراین به فناوری پهپادی دست یافته که هم سرنگون کردن آن دشوار است، هم قدرت تهاجمی بیشتری دارد. همانگونه که در جنگ میان روسیه و اوکراین مشاهده شد، این توان پهپادی اوکراین بود که توانست تا عمق مسکو نفوذ کند، پالایشگاههای روسیه، ناوهای روسیه و تأسیسات تجاری را هدف قرار دهد. این تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: این موضوع در واقع یک ظرفیت و توانمندی بالقوه برای اوکراین ایجاد کرده که میتواند این فناوری را در اختیار آمریکا و اروپا قرار دهد. همانطور که زلنسکی هم با کشورهای عربی منطقه قراردادهای نظامی، پهپادی و آموزشی منعقد کرده است. در چنین شرایطی، ما با یک صحنه جدید از جنگ با آمریکا مواجه خواهیم شد. یعنی در این جنگ، اسرائیل، کشورهای عربی و اوکراین حضور خواهند داشت و حتی ممکن است کشورهای دیگری مانند بلغارستان هم به دلیل استقرار پایگاههای آمریکایی در خاک خود، وارد این موضوع شوند. من فکر میکنم آمریکاییها در حمله بعدی که قصد دارند گستردهتر انجام دهند، یک ائتلاف عربی، اوکراینی، اروپایی، صهیونیستی و آمریکایی تشکیل خواهند داد تا این ائتلاف علیه جمهوری اسلامی ایران اقدامات خصمانه و عمدی انجام دهد. مهار ایران او درباره احتمال گستردهتر شدن جنگ با ورود بازیگران جدید و احتمال فرامنطقهای شدن جنگ گفت: طبق اساسنامه ناتو، اگر هر کشور عضو ناتو مورد حمله قرار گیرد، سایر اعضا موظف به حمایت و پاسخگویی هستند. از سوی دیگر، باید این نکته را هم در نظر داشته باشیم که اکنون قرارداد نظامی و تفاهمنامه دفاعی میان پاکستان و عربستان نیز وجود دارد. این دو کشور توافق کردهاند که در صورت حمله به هر یک از طرفین، طرف مقابل نیز موظف به دفاع باشد. این موضوع درباره ایران نیز مطرح است؛ اگر در جریان این جنگ، عربستان وارد درگیری شود یا هدف حمله قرار گیرد، یا یمن به عربستان حمله کند، ممکن است پاکستان وارد موضوع شود. این مساله جنگ را بسیار پیچیده خواهد کرد، زیرا پاکستان هم یک قدرت هستهای، هم یک قدرت منطقهای و هم همسایه ایران است و تاکنون نقش میانجی را ایفا کرده، اما ممکن است به یک بازیگر معارض جدید در چارچوب این تفاهمنامه تبدیل شود. او ادامه داد: یونان و بلغارستان هم به همین ترتیب، بر اساس اصول و دکترین ناتو عمل میکنند. ناتو تاکنون تلاش کرده است به صورت مستقیم وارد این جنگ نشود، اما به تدریج مشاهده میکنیم که ناوهای انگلستان، فرانسه و ایتالیا وارد خلیج فارس شدهاند؛ البته با عنوان تأمین امنیت. ممکن است کشورهای دیگری نیز وارد شوند و این موضوع به یک ائتلاف بینالمللی برای جنگ با ایران تبدیل شود و این سناریو در حال حاضر کاملاً متصور است. مومنی گفت: این وقت کشی که ترامپ انجام میدهد نیز به نظر من با نیت، هدف قرار دادن تدریجی زیرساختهای حساس است تا زمینه را برای پیادهسازی نیروهای نظامی خود فراهم کند. من فکر میکنم اولویت نخست آمریکاییها، پیاده کردن نیروهای نظامی در جزایر ایران است و پس از آن بوشهر، جنوب بندرعباس و سپس سایر مناطق را هدف قرار خواهند داد. بعد از اشغال جزایر هم به دنبال بوشهر، نیروگاههای هستهای و سایر اهداف خواهند رفت. این پیشبینی من است. او درباره حمله به حشدالشعبی گفت: من فکر میکنم حملاتی که علیه حشدالشعبی انجام شده، مطمئناً در دیدار آقای الزیدی نخستوزیر عراق، با مقامات آمریکایی مطرح شده و به نوعی درباره آن تصمیمگیری صورت گرفته است. دولت عراق نیز حشدالشعبی را به عنوان نیرویی میداند که باید در دولت مرکزی ادغام شود. به همین دلیل، فکر میکنم دولت عراق از این حملات اخیر که با این وسعت علیه حشدالشعبی انجام شده، اطلاع داشته و به نوعی نیز چراغ سبز نشان داده است. این کارشناس مسائل بینالملل تصریح کرد: دوم اینکه، این حملاتی که علیه یمن و حشدالشعبی انجام شده، در واقع مقدمه حمله اصلی است. آمریکاییها زیرساختهای ایران را مورد هدف قرار میدهند؛ پلها، مسیرهای ارتباطی به جنوب را هدف قرار میدهند، به یمن حمله میکنند، عراق را هدف قرار میدهند و حشدالشعبی را مورد حمله قرار میدهند. دلیل این اقدامات آن است که قدرت بازدارندگی ایران را کاهش دهند؛ یعنی ظرفیتی را که ایران برای دفاع از خود در عراق یا یمن از آن استفاده میکرد، از بین ببرند تا در زمان حمله اصلی آمریکا به ایران، این نیروها نتوانند عملیات انجام دهند یا توانمندیهای خود را به کار بگیرند. این یک تاکتیک نظامی است که آمریکاییها در حال اجرای آن هستند.
