صفحه سیاست- ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان با امضای «توافق مشترک دفاعی مکه» وارد مرحله جدیدی از همکاریهای امنیتی و دفاعی شدهاند؛ توافقی که بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از این سه کشور، بهمنزله حمله به تمامی اعضا تلقی خواهد شد.
این توافق در شرایطی امضا شده که منطقه با مجموعهای از بحرانهای امنیتی، تنش میان ایران و آمریکا، افزایش فعالیتهای نظامی اسرائیل و حضور گسترده نیروهای آمریکایی مواجه است. از همین رو، توافق مکه صرفاً یک همکاری نظامی میان سه کشور محسوب نمیشود و میتواند بر آرایش جدید قدرت و معادلات امنیتی خاورمیانه تأثیرگذار باشد.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، روز گذشته بهصراحت اعلام کرد که این معاهده به هیچ عنوان تهدیدی برای امنیت ایران نیست و تمامی کشورهای منطقه میتوانند به آن بپیوندند. از سوی دیگر، اظهارات روز گذشته اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، درباره این توافق و تأکید او بر عدم نگرانی تهران از این معاهده به دلیل روابط مطلوب ایران با هر سه کشور، نشان میدهد که جمهوری اسلامی نگاه منفی نسبت به این سازوکار ندارد.
با این حال، با توجه به تحولات اخیر منطقه، این پرسش مطرح است که آیا در آینده احتمال پیوستن ایران به چنین توافقی وجود خواهد داشت؟
خبرنگار مهر در این راستا گفتگویی با دکتر «یشیم دمیر» کارشناس روابط بین الملل انجام داده است که متن کامل آن در ادامه میآید:
ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی با توجه به شرایط کنونی منطقه، هر یک با چه انگیزه و دلایلی این توافق را امضا کردهاند؟
اگرچه دلایل ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی برای امضای «توافق مشترک دفاعی مکه» در برخی زمینهها مشترک است، اما اولویتهای هر یک از این کشورها متفاوت است. بنابراین این توافق عاملی بر تهدید علیه ایران نیست. هر سه کشور در شرایط متغیر منطقهای تلاش میکنند هم امنیت خود و هم منافع اقتصادیشان را حفظ کنند.
از منظر ترکیه، یکی از مهمترین مسائل، حفظ منافع اقتصادی و امنیتی است. ترکیه روابط مهم اقتصادی، تجاری و انرژی با ایران دارد. همچنین آنکارا در جریان جنگ آمریکا و ایران تلاش کرد از طریق اقدامات دیپلماتیک نقش میانجی ایفا کند و حملات علیه ایران را مورد انتقاد قرار داد. بنابراین، نمیتوان پیوستن ترکیه به این توافق را …
