صفحه سیاست-
در میانه جنگ، هر خبر درباره انهدام یک جنگنده یا پهپاد دشمن با یک پرسش اساسی همراه بود: این پرنده چگونه شناسایی و هدف قرار گرفت؟ پاسخ به این پرسش، طبیعتاً نمیتوانست در جریان نبرد منتشر شود؛ چراکه تشریح تاکتیکهای عملیاتی، نحوه استقرار سامانهها و معرفی قابلیتهای پدافندی، بیش از آنکه یک دستاورد رسانهای باشد، میتوانست اطلاعاتی با ارزش عملیاتی در اختیار دشمن قرار دهد.
اما با فروکش کردن درگیریها، بخشهایی از آنچه در میدان رخ داده، بهتدریج در حال آشکار شدن است؛ روایتی که نشان میدهد شبکه پدافندی ایران پس از تجربه جنگ ۱۲روزه، صرفاً به دنبال افزایش تعداد سامانهها نرفت، بلکه تلاش کرد شیوه مواجهه خود با جنگ هوایی را تغییر دهد. از جنگ ۱۲روزه تا بازطراحی پدافند
جنگ ۱۲روزه برای پدافند هوایی ایران، علاوه بر یک نبرد واقعی، یک آزمون بزرگ عملیاتی بود. نقاط ضعف، الگوهای حمله، شیوه شناسایی و تاکتیکهای دشمن در این نبرد مورد ارزیابی قرار گرفت و در فاصله میان دو جنگ، بخشی از ساختار پدافندی بازنگری شد.
این تغییرات را نمیتوان صرفاً در معرفی یک موشک یا رادار جدید خلاصه کرد. فرماندهی و کنترل، آموزش نیروها، نحوه استقرار سامانهها، تاکتیکهای درگیری و چگونگی اتصال اجزای مختلف شبکه پدافندی نیز بخشی از این بازنگری بود.
اهمیت این تغییر زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم در جنگ مدرن، یک سامانه پدافندی بهتنهایی نمیتواند سرنوشت نبرد را تعیین کند. آنچه اهمیت دارد، عملکرد یک شبکه بههمپیوسته از کشف و شناسایی تا هشدار، رهگیری، تصمیمگیری و در نهایت درگیری با هدف است.
به گفته مسئولان، نتیجه این بازآرایی در جنگ رمضان خود را نشان داد؛ جایی که دشمن با سطحی از غافلگیری در حوزه پدافند مواجه شد که پیش از آغاز درگیری انتظار آن را نداشت. پدافند نوین؛ جنگ فقط با موشک پیروز نمیشود
مفهوم پدافند نوین را نمیتوان صرفاً با تعداد سامانهها یا برد موشکها سنجید. یکی از مؤلفههای مهم در این رویکرد، اقتصاد جنگ است؛ یعنی ایجاد شرایطی که هزینه عملیات تهاجمی برای دشمن افزایش یابد و در مقابل، هزینه مقابله برای مدافع کنترلشده باقی بماند.
در چنین معادلهای، هدف لزوماً استفاده از گرانترین سلاح برای مقابله با گرانترین پرنده نیست. مسئله این است …
