هرمز در آستانه توافق جدید؛ مذاکره با عمان، مدیریت تردد و معادله حقوقی تنگه

صفحه سیاست-

 سخنان سیدعباس عراقچی درباره آخرین وضعیت تنگه هرمز، تصویری متفاوت از یک «بازگشایی ساده» ارائه می‌کند. آنچه اکنون در حال مذاکره است، در واقع تعیین چارچوب جدیدی برای مدیریت تردد کشتی‌ها در یکی از مهم‌ترین آبراه‌های راهبردی جهان است؛ چارچوبی که به گفته تهران باید هم از نظر حقوقی قابل اتکا باشد و هم ملاحظات امنیتی و نظامی ایران را در نظر بگیرد. چرا مسیر قدیمی تردد دیگر قابل قبول نیست؟

عراقچی اعلام کرده است که مسیر موسوم به TSS یا «سامانه تفکیک ترافیک دریایی» که پیشتر برای عبور کشتی‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت، از نظر جمهوری اسلامی دیگر قابل قبول نیست.

بنابراین مسئله اصلی در مذاکرات با عمان، صرفاً تعیین زمان باز شدن تنگه نیست؛ بلکه ابتدا باید درباره مسیر جدید تردد کشتی‌ها و نحوه مدیریت آن توافق شود.

اهمیت این موضوع از آنجاست که هر تغییر در مسیر عبور شناورها می‌تواند پیامدهای فنی، حقوقی و امنیتی داشته باشد. به همین دلیل، مذاکرات تنها در سطح دیپلماتیک دنبال نمی‌شود و نیروهای نظامی و دریایی دو کشور نیز در حال بررسی نقشه‌ها و گزینه‌های موجود هستند. مسیر موقت؛ پل رسیدن به توافق نهایی

بر اساس توضیحات وزیر امور خارجه، پیش از تعیین مسیر دائمی، یک مسیر موقت در نظر گرفته خواهد شد که قرار است مبنای طراحی مسیر اصلی قرار گیرد.

این موضوع نشان می‌دهد تهران و مسقط تلاش می‌کنند از یک سو روند تردد دریایی را به تدریج سامان دهند و از سوی دیگر، بدون عجله در تصمیم‌گیری نهایی، ملاحظات فنی و امنیتی را بررسی کنند.

عراقچی گفته است مذاکرات دو کشور در این زمینه «خیلی به توافق نزدیک» شده، اما در عین حال تأکید کرده که باز شدن تنگه هرمز تابع شرایط دیگری است.

این عبارت از نظر سیاسی اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد توافق بر سر مسیر تردد، تنها یکی از شروط مورد نیاز برای تغییر وضعیت هرمز است و نباید آن را به معنای بازگشایی قطعی و فوری تنگه تلقی کرد. هرمز؛ مسئله‌ای فراتر از یک مسیر کشتیرانی

تنگه هرمز برای ایران صرفاً یک گذرگاه دریایی نیست. این آبراه در نقطه اتصال خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد و بخش مهمی از تجارت انرژی جهان از طریق آن انجام می‌شود.

به همین دلیل، هر تصمیم درباره مدیریت تردد در هرمز، همزمان دارای ابعاد اقتصادی، …