صفحه سیاست-
تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی از شلیک تیربار ثعبان توسط سردار شهید محمد پاکپور، بار دیگر توجهها را به یکی از پروژههای تسلیحاتی نیروی زمینی سپاه جلب کرده است. اهمیت این تصاویر اما تنها به نمایش قدرت آتش یک تیربار محدود نمیشود؛ بلکه ثعبان نمونهای از یک رویکرد مهندسی در صنعت دفاعی ایران است که در آن یک پلتفرم قدیمی با بازطراحی و بهینهسازی، برای مأموریتی جدید به کار گرفته شده است.
ثعبان در ابتدا برای افزایش تحرک و قدرت آتش نیروهای پیاده، بهویژه یگانهای تکاور و نیروهای ویژه، توسعه یافت و پس از طی مراحل آزمایش در رزمایشهای عملیاتی، وارد چرخه تجهیز برخی یگانهای نیروی زمینی سپاه شد. ثعبان از دل کدام سلاح ساخته شد؟
«ثعبان ۱» یک تیربار کاملاً جدید با طراحی صفر تا صد نیست. پایه این پروژه، تیربار سبک RPD است؛ سلاحی که در شوروی طراحی شد و برای شلیک مهمات ۷.۶۲×۳۹ میلیمتری مورد استفاده قرار گرفت.
نمونههایی از RPD در دهههای گذشته در اختیار نیروهای مسلح ایران قرار گرفت، اما با گذشت زمان، بخشی از این سلاحها به دلیل فرسودگی یا تغییر نیازهای عملیاتی از چرخه استفاده خارج شدند.
در چنین شرایطی، یک پلتفرم قدیمی بار دیگر به میز مهندسان بازگشت. متخصصان سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نیروی زمینی سپاه با بررسی RPD، بخشهایی از آن از جمله صفحه خوراکدهنده، قبضه، قنداق، لوله و سیستم چکاننده را تغییر دادند.
هدف صرفاً بازسازی یک سلاح قدیمی نبود؛ بلکه تلاش شد RPD با نیازهای جدید نیروهای پیاده و یگانهای عملیاتی تطبیق پیدا کند. چرا بازطراحی یک سلاح قدیمی اهمیت دارد؟
استفاده مجدد از یک پلتفرم قدیمی الزاماً به معنای عقبگرد فناورانه نیست. زمانی که یک سلاح از سازوکار شناختهشده، تجربه عملیاتی و مهمات استاندارد برخوردار است، مهندسی مجدد آن میتواند مسیر متفاوتی نسبت به طراحی یک سلاح کاملاً جدید داشته باشد.
در چنین پروژهای، بخشی از دانش فنی و تجربه عملیاتی سلاح پایه از قبل وجود دارد و تمرکز مهندسان میتواند بر رفع نقاط ضعف، کاهش وزن، بهبود ارگونومی و تطبیق آن با نیازهای جدید قرار گیرد.
ثعبان را نیز میتوان در همین چارچوب تحلیل کرد؛ پروژهای که تلاش کرده از ظرفیت یک پلتفرم موجود استفاده کند و آن را به یک سلاح …
