به گزارش خبرگزاری ایمنا، با انتصاب حجتالاسلاموالمسلمین حسین طائب به ریاست سازمان بسیج مستضعفین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بازخوانی دیدگاهها و انتظارات رهبر شهید انقلاب از بسیج میتواند تصویری روشنتر از مأموریت این سازمان در شرایط جدید ارائه دهد؛ نهادی که از همان سالهای نخست انقلاب، تنها بهعنوان یک ارگان نظامی تعریف نشد و قرار بود بخش سازمانیافتهای از ظرفیت مردمی انقلاب را در عرصههای مختلف به میدان بیاورد.
بیشتر بخوانید: رئیس سازمان بسیج مستضعفین سپاه پاسداران منصوب شد + طائب کیست؟
رهبر شهید انقلاب در دومین سالروز تشکیل بسیج مستضعفین در سال ۱۳۶۰، بسیج را «نه تنها یک ارگان انقلابی» بلکه «یک پایه یا بدنه اساسی انقلاب و جمهوری اسلامی» دانسته بودند؛ تعریفی که نشان میدهد جایگاه بسیج در منظومه فکری ایشان، ارتباط مستقیمی با حضور مردم، استقلال کشور و تداوم انقلاب داشته است. چرا بسیج تشکیل شد؟
بسیج مستضعفین به فرمان امام خمینی(ره) با هدف حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و سازماندهی ظرفیت عمومی مردم شکل گرفت. در نگاه رهبر شهید انقلاب، انقلاب اسلامی از ابتدا بر قدرت مردم و بدون اتکا به قدرتهای خارجی به پیروزی رسید و استمرار آن نیز به حضور و نقشآفرینی همین مردم وابسته بود.
ایشان تأکید داشتند که اصل استقلال و شعار «نه شرقی، نه غربی» زمانی معنا و تحقق پیدا میکند که نیروی عظیم ملت در صحنه سیاسی و نظامی حضوری فعال داشته باشد. از این منظر، تشکیل بسیج پاسخی به یک نیاز اساسی انقلاب بود؛ یعنی سازماندهی و آموزش مردمی که پیش از آن در مقاطع حساس انقلاب حضور خود را نشان داده بودند.
بر همین اساس، فرمان تشکیل «ارتش بیست میلیونی» و ایجاد بسیج مستضعفین، در نگاه رهبر شهید انقلاب، جامعه را به سمت یک سازماندهی گسترده سیاسی و نظامی هدایت میکرد.
بسیج؛ پشتوانه مردمی انقلاب
یکی از مهمترین انتظارات مطرحشده از بسیج، گسترش دامنه سازماندهی آن در میان مردم بود. رهبر شهید انقلاب در سال ۱۳۶۰ تأکید کردند که دامنه این سازماندهی باید به اندازهای توسعه یابد که «بیست میلیون» نفر از ملت را پوشش دهد.
این نگاه، نشاندهنده آن است که بسیج در اساس قرار نبود مجموعهای محدود و منفک از جامعه باشد؛ بلکه قرار بود با بدنه مردم پیوند داشته باشد و ظرفیتهای مختلف جامعه را برای دفاع از انقلاب و کشور سازماندهی کند.
در همین چارچوب، ایشان بسیج عمومی مردم را عاملی برای مصونیت انقلاب در برابر تهدیدها میدانستند و تصریح کرده بودند که انقلابی که بر دوش توده متشکل جامعه قرار داشته باشد، زوالپذیر نیست. طهارت اخلاقی؛ روح واقعی بسیج
در کنار آموزشهای نظامی و سیاسی، یکی از برجستهترین تأکیدات رهبر شهید انقلاب درباره بسیج، مسئله اخلاق و معنویت بود.
ایشان تأکید کرده بودند که اگرچه اساس سازماندهی بسیج بر آموزش نظامی و سیاسی است، اما «روح واقعی آن طهارت و تزکیه اخلاقی» است. بنابراین، بسیجی مطلوب در این نگاه، تنها نیرویی آموزشدیده برای مواجهه با تهدیدات نظامی نیست؛ بلکه باید از نظر اخلاقی و معنوی نیز تربیت شود.
رهبر شهید انقلاب همچنین آرزو کرده بودند که بسیج مستضعفین به «تجلیگاه اخلاق عالیه اسلامی» و «میعادگاه عاشقان حقیقی خدا و خدمتگزاران واقعی خلق خدا» تبدیل شود.
این بخش از بیانات، یکی از مهمترین تفاوتهای نگاه راهبردی به بسیج با یک سازمان تنها نظامی را نشان میدهد؛ زیرا مأموریت بسیج در این چارچوب، همزمان دفاع از کشور، تربیت انسان و خدمت به مردم است. بسیج نباید دچار رکود شود
یکی دیگر از هشدارهای صریح رهبر شهید انقلاب، ضرورت پویایی دائمی بسیج بود. ایشان تأکید داشتند که چه در شرایط صلح و چه در شرایط جنگ، نباید حتی برای لحظهای سکون و عدم تحرک بر این سازمان حاکم شود؛ چراکه از نگاه ایشان، رکود در چنین مجموعه گستردهای میتواند زمینهساز فساد و انهدام آن شود.
بنابراین، یکی از مأموریتهای همیشگی بسیج، حفظ پویایی، آمادگی و حضور فعال در عرصههای مختلف است؛ حضوری که متناسب با نیازهای هر دوره میتواند شکل متفاوتی پیدا کند.
از دفاع و امنیت تا علم و فناوری
این نگاه در سالهای بعد نیز در بیانات رهبر شهید انقلاب درباره بسیج ادامه پیدا کرد. ایشان در سال ۱۳۹۹ بسیج را «یادگار بزرگ و درخشان امام راحل» و «مظهر اقتدار ملی» توصیف کردند و دامنه نقشآفرینی آن را به عرصههای مختلف کشور گسترش دادند.
از نگاه ایشان، نام بسیج تنها در حوزه دفاع از کشور و استقلال و ثبات آن مطرح نیست؛ بلکه در خدمات حیاتی با مقیاس ملی، فعالیتهای پیشرو علمی و فناوریهای نوین، رویکردهای ارزشی و ایجاد فضای معنوی نیز حضور بسیج جلوه میکند.
در این نگاه، ایمان، عزم، احساس مسئولیت و اعتماد به نفس، پایههای اصلی توانمندی بسیج هستند؛ ویژگیهایی که باید حفظ شوند و توسعه پیدا کنند. سرمایهای که دشمن تلاش میکند از بین ببرد
در کنار تبیین کارکردهای بسیج، رهبر شهید انقلاب نسبت به تلاش دشمنان برای تضعیف یا بیاثر کردن این نهاد نیز هشدار داده بودند.
ایشان تأکید کرده بودند که دشمنان ملت ایران همواره به دنبال نابودی یا بیاثر کردن بسیج بودهاند و بر همین اساس، مسئولان سازمانی و یکایک بسیجیان باید خود را موظف به «ابطال کید دشمن» بدانند و با توکل، اخلاص و برنامهریزی حرکت کنند.
از این منظر، حفظ بسیج تنها به معنای حفظ یک ساختار سازمانی نیست؛ بلکه صیانت از یک سرمایه اجتماعی و مردمی است که در نگاه رهبر شهید انقلاب، بخشی از قدرت ملی جمهوری اسلامی محسوب میشود.
بسیج؛ «ثروت بزرگ» ملت ایران
رهبر شهید انقلاب در سال ۱۳۹۹ بسیج را «ثروت بزرگ و ذخیره خداداد ملت ایران» توصیف کردند و از آن بهعنوان «نمایشگاه صفا و اخلاص و بصیرت و مجاهدت» یاد کردند.
این تعابیر در کنار تأکید ایشان بر نقش بسیج در دفاع، خدمترسانی، علم و فناوری و فعالیتهای فرهنگی و معنوی، نشان میدهد که بسیج در این منظومه فکری یک ظرفیت چندبعدی است؛ ظرفیتی که باید بتواند متناسب با نیاز کشور در میدانهای مختلف حضور پیدا کند. انتصاب جدید و بازخوانی یک مأموریت قدیمی
اکنون با انتصاب حجتالاسلاموالمسلمین حسین طائب به ریاست سازمان بسیج مستضعفین، بازخوانی این بیانات اهمیت بیشتری پیدا میکند. مأموریت رئیس جدید سازمان بسیج را نمیتوان تنها در مدیریت یک ساختار سازمانی خلاصه کرد؛ بلکه مجموعهای از انتظارات تاریخی درباره مردمیبودن، پویایی، آمادگی، اخلاق، خدمت، بصیرت، دفاع از کشور و مقابله با تهدیدات پیش روی این سازمان قرار دارد.
از «ارتش بیستمیلیونی» و سازماندهی تودههای مردم در سالهای نخست انقلاب تا توصیف بسیج بهعنوان «مظهر اقتدار ملی» و «ثروت بزرگ ملت ایران»، یک خط مشترک در این بیانات دیده میشود: بسیج باید پیوند میان مردم و انقلاب را تقویت کند و هرجا کشور و جامعه به حضور و توان جمعی نیاز دارد، در میدان باشد.
از این منظر، انتصاب رئیس جدید سازمان بسیج مستضعفین را میتوان فرصتی برای بازخوانی همین مأموریت دانست؛ مأموریتی که در گذر بیش از چهار دهه، از میدان دفاع و امنیت فراتر رفته و عرصههای خدمت، علم و فناوری، فرهنگ، معنویت و حل مسائل کشور را نیز دربرگرفته است. کد مطلب 995335
