ترامپ و تهدیدی که بوی کهنگی می‌دهد

به گزارش خبرگزاری ایمنا، دونالد ترامپ بار دیگر ایران را تهدید کرده است؛ این‌بار می‌گوید «بی‌سابقه‌ترین تحریم‌ها» را اعمال خواهد کرد، اما پرسش اصلی ساده است: پس از چهل سال تحریم، چه چیز تازه‌ای مانده که بخواهند علیه ایران به کار بگیرند؟ از بانک و نفت و کشتی‌رانی تا صنعت دفاعی و حتی دارو، دیگر می‌توان گفت که همه‌چیز تحریم شده، تنها مانده نور خورشید را هم تحریم کنند. این یعنی خشاب تحریم در عمل خالی است؛ تهدید به «بی‌سابقه‌ترین تحریم‌ها» بیشتر بلوف روانی است تا نقشه اقتصادی واقعی.

اگر بنا بود ایران با تحریم به زانو درآید، باید همان دهه‌های شصت و هفتاد از پا می‌افتاد، اما ایران نه‌تنها فرو نپاشیده، بلکه در حوزه‌های موشکی، پهپادی، هسته‌ای و منطقه‌ای قدرتمندتر شده. قیمت نفت به حدود نود دلار رسیده، تنگه هرمز در عمل در اختیار ایران است و هژمونی آمریکا به خطر افتاده. ترامپ این واقعیت‌ها را می‌داند؛ برای همین تهدیدهایش اغراق‌آمیز و نمایشی است.

با این حال نباید ترامپ را ساده‌لوح تصور کرد. او استاد عملیات روانی است. کافی است رفتارش در بازار نفت را ببینیم؛ هر وقت قیمت نفت بالا می‌رود، با یک پیام یا ادعای مذاکره، بازار را آرام می‌کند. او با دروغ‌پردازی و نمایش، قیمت نفت را کنترل می‌کند تا جامعه آمریکا آسیب نبیند. نمونه دیگرش تهدید به نابودی تمدن ایران با چند فروند بمب‌افکن بود؛ حرفی که از نظر منطقی مضحک است. مگر اسکندر، مغول‌ها، پرتغالی‌ها، انگلیسی‌ها و شوروی توانستند تمدن چند هزار ساله ایران را نابود کنند؟ پس چرا ترامپ چنین حرفی می‌زند؟ چون هدفش بمب نیست؛ هدفش ترس است. او می‌خواهد ذهن تصمیم‌گیران و افکار عمومی را به‌هم بریزد.

اینجاست که به هدف اصلی می‌رسیم. ترامپ از تهدید و ایجاد رعب، دو چیز می‌خواهد: نخست، رسیدن به نتیجه دلخواه بدون پرداخت هزینه واقعی؛ دوم، ایجاد خطای محاسباتی در دستگاه تصمیم‌گیری ایران. دقیقاً همان چیزی که رهبر انقلاب بارها هشدار داده‌اند. وقتی ترامپ از «بی‌سابقه‌ترین تحریم‌ها» می‌گوید، می‌خواهد مسئولان ایرانی بترسند، عقب بنشینند و محاسبه‌شان را اشتباه بگیرند. برخی مقامات داخلی هم ناخواسته همین پالس را می‌دهند؛ یکی می‌گوید «بیایید در قدرت صلح کنیم»، دیگری می‌گوید «اگر اقتصاد ضعیف باشد می‌بازیم». این حرف‌ها همان خوراکی است که ترامپ …