لغو تحریم‌های ضد ایرانی هواپیمایی عراقی

اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اعلام تحریم‌های جدید اقتصادی علیه ایران در حساب کاربری خود در یکی از شبکه های اجتماعی نوشت: اعلام تحریم‌های اقتصادی جدید آمریکا علیه ایران، بسیار فراتر از ادامهٔ «جنگ اقتصادی» غیرقانونی علیه یک کشور واحد است.

وی افزود: این اقدام، به منزله تلاش برای اعمال حاکمیت فراسرزمینی آمریکا بر کلیه دولت‌های مستقل عضو سازمان ملل متحد به شمار می‌رود. هیچ دولتی حق ندارد بانک‌ها، بنگاه‌ها یا فرودگاه‌های خارجی را - که هر یک تحت صلاحیت انحصاری حاکمیت خود هستند - وادار کند از تجارت مشروع با کشوری ثالث خودداری نمایند.

بقائی ادامه داد: چنین تحریم‌های ثانویه‌ای هیچ مبنایی در حقوق بین‌الملل ندارد. این تحریم‌ها اصل بنیادین برابری حاکمیت‌ها را که در بند ۱ مادهٔ ۲ منشور ملل متحد تثبیت شده، نقض می‌کنند و ممنوعیت عرفی مداخله در امور داخلی دولت‌ها را که دیوان بین‌المللی دادگستری در پروندهٔ نیکاراگوئه تأیید کرده، زیر پا می‌گذارند.

سخنگوی وزارت خارجه افزود: ارعاب اقتصادی که هدف آن واداشتن یک دولت مستقل به تغییر گزینه‌های سیاستی مشروع خود باشد، یک جرم و عمل متخلفانهٔ بین‌المللی است. وقتی این تحریم‌ها با محاصرهٔ دریایی که خود مصداق عمل تجاوزکارانه است همراه می‌شود، حاکمیت و سیادت سایر دولت‌ها را به امری موقتی و مشروط به اراده و هوس قدرتی دیگر فرو می‌کاهد. تمکین نسبت به چنین ارعاب آشکاری موجب مصونیت هیچ دولتی نخواهد شد، بلکه صرفا به منزله اولویت‌بخشی به حاکمیت بیگانه و اذعان به سیطره یک طرف خارحی بر فعالیت‌های قانونی بانک‌ها، بنگاه‌های اقتصادی و فرودگاه‌های کشورهای دیگر خواهد بود.

وی تصریح کرد: نتیجهٔ نهایی این وضعیت، فرسایش کامل حاکمیت ملی به‌عنوان اصل بنیادین نظام روابط بین‌الدولی مبتنی بر منشور ملل متحد خواهد بود و مقدمه بازگشت فاجعه‌بار به استعمار عریان و تمام‌عیار.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ محمدباقر قالیباف رئیس مجلس پس از سفر به عراق، گفت: سفری سه‌روزه به کشور همسایه، دوست و برادرمان عراق داشتیم. وی ادامه داد: در منطقه جنوب غرب آسیا تحولات بزرگی در جریان است که این تحولات حکایت از آن دارد که نظم منطقه‌ای در حال تغییر و تحول جدی است.

رئیس مجلس بیان کرد: در این سفر با رئیس‌جمهور عراق، نخست‌وزیر عراق، همچنین رئیس پارلمان و رئیس بخش قضایی جمهوری عراق و دبیر شورای عالی امنیت ملی و مشاور امنیت ملی عراق صحبت شد. نشستی هم با مجموعه اقتصادی از تجار عراقی و اتاق بازرگانی عراق و همچنین هموطنان عزیزم برگزار شد که در عرصه اقتصادی در عراق فعال هستند. فضای حاکم بر مذاکرات با مسئولان رتبه اول عراق حاکی از یک صمیمیت، گرمی و برادرانه بود

وی توضیح داد: فضای حاکم بر مذاکرات با مسئولان رتبه اول عراق حاکی از یک صمیمیت، گرمی و برادرانه بود. این صحبت‌ها نشان داد که نیروهای خارجی و ائتلاف خارجی که در این کشور بودند و چندین سال بعد از اشغال عراق هنوز در آن حضور داشتند، در آستانه خروج نهایی و قطعی هستند و سرزمین عراق و آسمان این کشور از اشغال آن‌ها، خارج خواهد شد و استقلال و حاکمیت کامل عراق و مردم و دولت این کشور، بدون حضور نیروهای خارجی برقرار می‌شود.

قالیباف تاکید کرد: این گام بسیار مهم و اساسی است که اتفاق می‌افتد و فرصت مناسبی بود که ما در حوزه مسائل امنیتی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی صحبت کنیم. ما هرگز در امورات داخلی عراق دخالتی نداریم

رئیس مجلس همچنین گفت: بخش از این صحبت‌ها در حوزه مسائل امنیتی بود؛ یک قرارداد و تفاهم‌نامه مفصل بین ایران و عراق در حوزه مسائل امنیتی و امنیت مرزها امضا شده است؛ در مورد بخش اجرایی آن صحبت و پیگیری شد. در رابطه با مسائل امنیتی عراق و گروه‌های عراق هم صحبت شد؛ البته این را با صراحت عرض کنم که ما هرگز در امورات داخلی عراق دخالتی نداریم.

وی‌ تاکید کرد: هر توافقی که گروه‌های عراقی و مسئولان عراقی در چارچوب قانون اساسی کشورشان با حفظ استقلال و حاکمیت و حکمرانی خودشان به اجماع برسند، طبیعتا ما به عنوان جمهوری اسلامی و همسایه عراق، کشور برادر و دوست آن‌ها که در امنیت هم دخیل هستیم و به امنیت هم می‌توانیم کمک کنیم تا پایدار باشد، از آن حمایت کرده و می‌کنیم.

وی با بیان اینکه ایران و عراق می‌توانند برای برقراری امنیت پایدار منطقه در نظم نوین منطقه‌ای تاثیرگذار باشند، گفت: همان‌طور که پیش از این در زمان جنگ ۴۰ روزه به این موضوع اشاره کردم، امروز بیش از هر زمان دیگری امت اسلامی، دولت‌های اسلامی و کشورهای منطقه به‌ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس، ایمان آوردند و این واقعیت باورشان شد که حضور اشغالگران و حضور آمریکا در منطقه و شیطنت‌های رژیم صهیونیستی، نه‌تنها امنیت را برقرار نخواهند کرد بلکه جز تولید ناامنی و خسارت چیز دیگری ندارند.

رئیس مجلس یادآور شد: این امر امروز به‌وضوح برای کشورهای منطقه روشن است و من دو، سه نوبت در یک مصاحبه، در دو سه یادداشت در وسط جنگ گفتم که ما بیش از هر زمان دیگری آماده هستیم تا بتوانیم امنیت پایدار درون‌زا با همکاری و همدلی بین همه کشورهای منطقه برقرار کنیم.

رئیس مجلس در ادامه توضیح داد: با دوستانمان در عراق، هم بخش خصوصی و هم بخش دولتی عراق، مفصل در حوزه مسائل اقتصادی صحبت کردیم. طبیعتا تحریم‌ها هم عراق و هم ایران را تحت فشار قرار داده اما خود این هم باز فرصت بزرگی است تا بتوانیم همکاری‌های نزدیکی با هم داشته باشیم.

وی افزود: از آنجایی که فرصت کم بود، مقرر شد برای دو هفته آینده جلسه‌ای برگزار کنیم که اتاق بازرگانی و دوستان ما در عراق سفری به تهران داشته باشند و اتاق بازرگانی و تجار ما در این جلسه حضور داشته باشند تا با حضور مسئولان ذی‌ربط در وزارتخانه‌های مختلف بتوانیم یک کار کاملا میدانی و عملیاتی برای همکاری‌های اقتصادی در زمینه‌های مختلف فراهم کنیم و پیش برویم. ابلاغ پیام مقام معظم رهبری به مردم عراق در سفر هیات پارلمانی ایران

رئیس مجلس با اشاره به مراسم چهلم رهبر شهید در عراق گفت: فرصتی فراهم شد تا در مراسمی که در شهر کربلا در شب جمعه مصادف با چهلمین روز مراسم تدفین پیکر رهبر شهید در مسجد امام حسن عسگری (ع) برگزار شد، حضور پیدا کنیم؛ این مراسم با حضور همه مسئولان و مردم تشکیل شد و با مردم صحبت کردیم و پیام ملت ایران و در رأس آن، پیام مقام معظم رهبری و تشکر بیت امام شهید و رهبر عزیزمان را به مردم عزیز عراق و مسئولان این کشور ابلاغ کردیم.  سفر هیات پارلمانی ایران به عراق از سفرهای موفق و کاربردی در همه عرصه‌ها بود

قالیباف ادامه داد: در نشست هایی که داشتیم درباره همکاری ها برای مراسم اربعین که هر سال برگزار می شود و مباحث حوزه زیارتی و توریستی صحبت شد.

وی تاکید کرد: این سفر از سفرهای موفق و کاربردی در همه عرصه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی بود به ویژه در شرایط حساسی که الان در آن قرار داریم.

رئیس مجلس در پایان گفت: از همه ملت عراق و مسئولان تقدیر و تشکر می‌کنم که با مهمان‌نوازی، برگزاری جلسات بسیار فشرده و مفید و روحیه کاملا برادرانه و گفت‌وگوهای گرم و صمیمی و اثربخش باعث شدند جمع‌بندی خوبی را در این سفر داشته باشیم که حتما در همه زمینه‌ها و در همه عرصه‌ها برای هر دو ملت، مفید و مؤثر خواهد بود.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، با ادعای تشدید فشار بر کشورمان از طریق هدف قرار دادن شرکای اقتصادی، هشدار معروف جورج بوش به متحدان واشنگتن پس از حملات یازده سپتامبر را تکرار کرد. او روز پنجشنبه در مصاحبه‌ای با شبکه سی‌ان‌بی‌سی مدعی شد که جهان شاهد بزرگ‌ترین انزوای اقتصادی هماهنگ در تاریخ خواهد بود و کشورها یا با آمریکا هستند یا علیه آن.

این ادبیات تند با هدف تاکید بر تمایل واشنگتن برای مجازات کشورهایی به کار رفت که همچنان با کشورمان مراودات تجاری دارند. بسنت اعلام کرده که در نشست خبری روز دوشنبه از طرح جدید خود رونمایی می‌کند. با این حال به گزارش بلومبرگ، چنین اظهاراتی نشان‌دهنده فقدان نگران‌کننده گزینه‌های آمریکا برای پایان دادن به این درگیری به شدت نامحبوب در آمریکا است. استفاده از این عبارت بدنام، یادآور دو دهه جنگ‌های بی‌پایان واشنگتن در خاورمیانه است، همان جنگ‌هایی که دونالد ترامپ و وزیر دفاع او یعنی پیت هگست بارها وعده داده‌اند از آن پرهیز کنند.

در این میان، چین بزرگ‌ترین آزمون برای سنجش عزم واشنگتن در اجرای این تهدیدها خواهد بود. پکن خریدار اصلی نفت ایران است و دولت ترامپ تاکنون تمایل چندانی برای به چالش کشیدن روابط اقتصادی این کشور با تهران نشان نداده است. این موضوع به ویژه با توجه به سفر ماه آینده شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین به آمریکا و تلاش دو اقتصاد بزرگ جهان برای حفظ یک آتش‌بس تجاری شکننده، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

ایران دهه‌هاست که تحت تحریم‌های سخت قرار دارد. آمریکا در حالی محاصره دریایی بنادر ایران را اجرا می‌کند که ماه‌ها حملات هوایی نتوانسته اراده کشورمان را به چالش بکشد و تهران را به امضای توافقی برای پایان دادن به جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و واگذاری مواد هسته‌ای خود وادار کند. مشخص نیست واشنگتن به جز هدف قرار دادن چین یا اجرای بازی بی‌حاصل تحریم نهادهای کوچک‌تر همکار با ایران در سایر کشورها، چه ابزار اقتصادی معنادار دیگری در اختیار دارد. همزمان با طولانی شدن این درگیری، آسیب به اقتصادهای سراسر جهان نیز در حال افزایش است.

علی واعظ، معاون مدیر برنامه در گروه بین‌المللی بحران معتقد است که آمریکا ظرفیت لازم برای اجرای یک رژیم تحریمی غیرقابل نفوذ علیه کشوری مانند ایران را که در دور زدن تحریم‌ها تخصص دارد، در اختیار ندارد. به گفته او ترامپ نیز صبر لازم برای نتیجه‌بخش بودن چنین سیاستی را ندارد، چرا که این روند ماه‌ها زمان می‌برد نه هفته‌ها. با این وجود ترامپ روز چهارشنبه هشدار داد هر کشوری که به نهادهای مالی، کسب‌وکارها، فرودگاه‌ها یا نهادهای دولتی خود اجازه دهد هرگونه مسیر نجاتی برای ایران فراهم کنند، با پیامدهای اقتصادی بسیار سنگینی روبه‌رو خواهد شد. او تاکید کرد که قاچاق نفت، خطوط سوآپ، انتقال پول نقد، صرافی‌ها، ثبت کشتی‌ها و شرکت‌های صوری همگی باید فورا متوقف شوند.

تمرکز بر مسئله نفت، مستقیما پکن را که خریدار ۹۰ درصد صادرات نفتی ایران است در سیبل قرار می‌دهد. واشنگتن از زمان آغاز جنگ، برخی پالایشگاه‌های مستقل چین را تحریم کرده اما از هدف قرار دادن بانک‌های بزرگ چینی که تامین مالی این تجارت را بر عهده دارند خودداری کرده است. کریس کندی، تحلیلگر اقتصاد سیاسی در بلومبرگ اکونومیکس این پرسش را مطرح می‌کند که آیا کاخ سفید حاضر است این کارزار جدید جنگ اقتصادی را بر روابط خود با چین ترجیح دهد. به باور او در صورت چنین انتخابی، پیامدهای جدی در انتظار آمریکا خواهد بود. کندی می‌افزاید که این تهدیدهای جدید در واقع اعترافی به ته کشیدن گزینه‌های روی میز واشنگتن است.

هرگونه تصمیم برای اعمال فشار بر چین می‌تواند خطر تشدید تنش‌ها را درست چند هفته پیش از میزبانی ترامپ از شی جین‌پینگ در واشنگتن افزایش دهد،چنین اقدامی همچنین خطر اقدامات تلافی‌جویانه پکن را در پی دارد که می‌تواند در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر که اقتصاد محور اصلی آن است، به اقتصاد آمریکا ضربه بزند. پکن پیش از این با اعلام محدودیت‌های صادراتی روی خاک‌های کمیاب که کاخ سفید را مجبور به عقب‌نشینی از جنگ تعرفه‌ای کرد، تمایل خود را برای مقابله با ترامپ نشان داده است.

جاش لیپسکی، معاون اقتصاد بین‌الملل شورای آتلانتیک تاکید می‌کند که بدون وجود یک ائتلاف بین‌المللی که اکنون در دسترس نیست، هیچ راهی برای مجازات بیشتر اقتصادی که بیش از چهل سال تحت تحریم بوده وجود ندارد. او می‌افزاید مشخص نیست واشنگتن چگونه می‌خواهد بدون ایجاد واکنش شدید چین در آستانه سفر رئیس‌جمهوری شی، گلوگاه مالی ایران را بیشتر از این بفشارد. وزارت خارجه چین نیز با رد تهدیدهای ترامپ مبنی بر آغاز جنگ اقتصادی علیه شرکای تجاری ایران، اعلام کرد که این رویکرد کمکی به حل تنش‌های منطقه نخواهد کرد.

برت اریکسون، کارشناس تحریم‌ها و مدیر ارشد در آبسیدین ریسک ادوایزرز می‌گوید دولت ترامپ هیچ امتیازی در اختیار ندارد که به واسطه آن بتواند از شی بخواهد تا این‌گونه علنی و با تبعات سنگین در برابر واشنگتن کرنش کند. به گفته او این درخواست در واقع به معنای آن است که پکن با میل خود به آمریکا اجازه دهد تعیین کند با چه کسی می‌تواند تجارت کند و این رویه‌ای است که چین به هیچ وجه قصد پایه‌گذاری آن را ندارد.

اگرچه چین بدیهی‌ترین هدف این سیاست به شمار می‌رود، اما اگر آمریکا برای انزوای بیشتر اقتصاد کشورمان دست به کار شود، کشورهای دیگر نیز در خط مقدم قرار خواهند گرفت. امارات متحده عربی همواره از شرکای بزرگ تجاری ایران و یکی از تامین‌کنندگان اصلی کالاها و ارزهای خارجی برای این کشور بوده است. با این وجود ابوظبی در هفته جاری با این ادعا که تهران به سمت خاک این کشور موشک‌های بالستیک شلیک کرده است، از قطع تمام روابط اقتصادی خود با جمهوری اسلامی خبر داد. بر اساس داده‌های جمع‌آوری شده توسط بلومبرگ، ترکیه به عنوان یکی از متحدان آمریکا در ناتو پس از چین بزرگ‌ترین خریدار صادرات ایران است. هند نیز که شریک راهبردی آمریکا محسوب می‌شود و ترامپ به دنبال مذاکره برای یک توافق تجاری با آن است، منبع بزرگی برای واردات ایران به ویژه در حوزه غذا و دارو به شمار می‌رود.

صرافی‌ها در امارات و عراق نیز به ایران کمک می‌کنند تا وجوه حاصل از فروش نفت را به داخل کشور بازگرداند و پرداخت‌هایی را که اغلب به یوان چین دریافت می‌شوند، به ارزهای قابل استفاده برای تهران تبدیل کنند. حتی بدون در نظر گرفتن مقاومت کشورهای دیگر، تردیدهایی درباره موفقیت کمپین تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا وجود دارد. تحلیلگران هشدار داده‌اند مشخص نیست که آیا آمریکا می‌تواند روابط تجاری ایران از جمله مسیرهای زمینی با کشورهای همسایه را که به دلیل مجاورت جغرافیایی و پیوندهای عمیق تاریخی نسل‌هاست پابرجا مانده‌اند به طور کامل قطع کند یا خیر.

کلر اونیل مک‌کلسکی، مقام پیشین خزانه‌داری و هم‌بنیان‌گذار یک شرکت مشاوره تحریم بر این باور است که موفقیت این مسیر تا حد زیادی به جزئیات سیاست آمریکا و سطح اجرای آن بستگی دارد. او معتقد است در این مقطع زمانی، بعید به نظر می‌رسد که تنها تهدیدهای گسترده علنی بتواند رفتارها را تغییر دهد و برای اینکه کشورهای ثالث دقیقا درک کنند دولت ترامپ حاضر است چه اهدافی را نشانه بگیرد، به اقدام عملی علیه یک بانک یا شرکت خارجی نیاز است.