به گزارش ایسنا، بازار ارز طی هفتههای اخیر تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و غیراقتصادی از جمله افزایش انتظارات تورمی، تحولات سیاسی و افزایش تقاضای احتیاطی و سفته بازانه، با نوسانات قابل توجهی مواجه بوده است. در چنین شرایطی، یکی از پرسشهای اصلی این است که بانک مرکزی چه ابزارهایی برای مداخله در بازار در اختیار دارد و مداخله احتمالی این بانک چگونه میتواند بر روند نرخ ارز اثر بگذارد؟
عبدالناصر همتی - رئیسکل بانک مرکزی - در تازهترین اظهارات خود با اشاره به همین موضوع اعلام کرده است که با وجود شرایط جنگی، محدودیتهای شدید خارجی و اختلال در تجارت کشور، تأمین ارز واردات نسبت به مدت مشابه سال گذشته تنها ۱۵ درصد کاهش داشته است؛ ضمن اینکه بخشی از این کاهش نیز ناشی از کاهش حجم واردات و تقاضای تجاری برای ارز بوده است.
به گفته همتی، بانک مرکزی در همین دوره موقعیت ذخایر خود را تقویت کرده و منابع موجود برای استمرار پوشش نیازهای تجاری کشور در سناریوهای پیشرو کفایت دارد.
عرضه ارز؛ نخستین و مستقیمترین ابزار
یکی از شناخته شدهترین ابزارهای بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز، استفاده از منابع ارزی و افزایش یا کاهش عرضه ارز در بازار است. بانک مرکزی میتواند متناسب با شرایط، از ذخایر و منابع ارزی در اختیار خود برای پاسخ به تقاضا و جلوگیری از شکلگیری جهشهای غیرعادی استفاده کند.
البته مداخله ارزی الزاما به معنای عرضه گسترده و مستمر ارز نیست. در شرایطی که بخش عمده تقاضا ناشی از انتظارات و رفتارهای هیجانی باشد، حتی یک مداخله محدود اما هدفمند میتواند پیام سیاستگذار را به بازار منتقل کند.
همتی نیز صراحتا اعلام کرده است که هرگاه نرخها از واقعیتهای بنیادی اقتصاد فاصله بگیرند و نوسانات انتظاری تشدید شود، بانک مرکزی به موقع و با قدرت در بازار مداخله خواهد کرد و زمان، نحوه و حجم این مداخله را متناسب با شرایط بازار تعیین میکند.
مرکز مبادله؛ کانال رسمی مدیریت عرضه و تقاضا
ابزار مهم دیگر بانک مرکزی، بازار رسمی ارز و مرکز مبادله ارز و طلای ایران است. این بازار میتواند به عنوان محلی برای کشف قیمت، عرضه ارز صادرکنندگان و تامین ارز مورد نیاز واردکنندگان عمل کند و از انتقال تمام تقاضای تجاری به بازار غیررسمی جلوگیری کند. …
