بی‌خود عذر نخواهیم

یادداشت مهمان، کورش علیانی، فعال فرهنگی: عذرخواهی یک سازوکار ساده‌ی اجتماعی دارد. کسی می‌پذیرد که سهمی یا عاملیتی در مشکلی داشته است، پشیمان است و آماده است تا جایی که می‌تواند برای جبران تلاش کند. به این ترتیب هم مسئولیت معلوم می‌شود، هم امکان ترمیم رابطه پدید می‌آید. عذرخواهی ابزاری است که اجازه نمی‌دهد خطا بی‌صاحب بماند.

این شکل قدیمی عذرخواهی در حال پوست انداختن است. عذرخواهی به‌تدریج از کنشی متناسب با مسئولیت، به مبادله‌ای کم‌یاب و دوسویه تبدیل شده است. مردم کم‌تر عذر می‌خواهند، و وقتی کسی عذر می‌خواهد دیگری بی‌درنگ پاسخ می‌دهد «من باید عذر بخواهم»؛ حتی وقتی سهمی در آن خطا ندارد. چیزی که باید مسئولیت را روشن کند، به وسیله‌ای برای متعادل کردن موقعیت و مبهم کردن مسئولیت تبدیل می‌شود. …