به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین سیزدهبدر فقط یک روز تفریح در طبیعت نیست. این آیین در نقطهای قرار دارد که نوروز از فضای خانه، سفره هفتسین و دید و بازدیدها دوباره به طبیعت بازمیگردد.
اگر هفتسین را نماد حضور عناصر طبیعت در خانه بدانیم، سیزدهبدر را میتوان بازگشت انسان نوروزی به فضای باز و طبیعت دانست؛ بازگشتی که برای بسیاری از ایرانیان، پایان طبیعی جشنهای نوروزی به شمار میرود. سیزدهبدر در ساختار نوروز چه جایگاهی دارد؟
سیزدهم فروردین، آخرین روز تعطیلات نوروز در فرهنگ عمومی ایران است. در دوازده روز نخست نوروز، بخش زیادی از آیینها در خانه رخ میدهد؛ سفره هفتسین پهن است، خانوادهها به دیدار یکدیگر میروند و مهمانی و پذیرایی جریان دارد.
اما در روز سیزدهم، مسیر نوروز تغییر میکند. مردم از خانه خارج میشوند و روز را در دشت، باغ، کنار رودخانه، کوهپایه یا دیگر فضاهای طبیعی میگذرانند.
از این منظر، سیزدهبدر نقطه اتصال نوروز با طبیعت است؛ آیینی که در آن طبیعت فقط پسزمینه مراسم نیست، بلکه محل اصلی برگزاری آن محسوب میشود.
آیا سیزده عددی نحس است؟
یکی از مشهورترین توضیحها درباره سیزدهبدر این است که مردم برای «بهدر کردن نحسی سیزده» از خانه بیرون میروند. با این حال، این تفسیر قطعی و بدون اختلاف نیست.
شواهد روشنی در دست نیست که نشان دهد عدد سیزده در فرهنگ ایران باستان ذاتاً نحس بوده است. برخی پژوهشگران معتقدند پیوند میان سیزدهبدر و نحسی این عدد ممکن است در دورههای متأخر پررنگتر شده باشد.
خود عبارت «سیزدهبدر» نیز میتواند به شکلهای مختلف تفسیر شود. یکی از برداشتها این است که این نام به معنای بیرون رفتن در روز سیزدهم است. بنابراین، بهتر است نحسی سیزده را یکی از روایتهای رایج درباره این آیین بدانیم، نه توضیحی قطعی درباره منشأ آن. تاریخچه سیزدهبدر
برای شکلگیری دقیق سیزدهبدر امروزی، سند تاریخی پیوسته و روشنی در دست نیست. در منابع تاریخی و ادبی پیش از دوره قاجار، برخلاف نوروز و مهرگان، اشاره مستقیم و روشنی به مراسمی با نام سیزدهبدر دیده نمیشود. …
