وقتی در گزارشهای اقتصادی از «محیط کسبوکار» صحبت میشود، منظور مجموعه شرایطی است که بر فعالیت بنگاهها اثر میگذارد، اما لزوماً در کنترل مستقیم آنها نیست؛ از قوانین و مقررات و ثبات اقتصادی گرفته تا دسترسی به منابع مالی، زیرساختها و شرایط اجتماعی. آخرین پایش محیط کسبوکار در بهار ۱۴۰۵، که بر پایه نظرسنجی از حدود ۲۹۰۰ فعال اقتصادی انجام شده، تصویری از شرایط بنگاهها در دورهای ارائه میکند که اقتصاد ایران تحت تأثیر فضای جنگ قرار داشت.
بر اساس این گزارش، شاخص ملی محیط کسبوکار در بهار به ۶.۲۳ از ۱۰ رسیده؛ هرچه این عدد به ۱۰ نزدیکتر باشد، شرایط نامساعدتر است. این شاخص نسبت به زمستان ۱۴۰۴، که ۶.۲۰ بود، اندکی بدتر شده است.
در میان سه بخش اصلی اقتصاد، صنعت با شاخص ۶.۱۳ بهترین و کشاورزی با ۶.۳۲ نامساعدترین وضعیت را داشتهاند. غیرقابل پیشبینی بودن و تغییرات قیمت مواد اولیه، دشواری تأمین مالی از بانکها و بیثباتی سیاستها، قوانین و مقررات نیز سه چالش مشترک بنگاهها در هر سه بخش بودهاند.
در سطح استانی، قم، اصفهان و زنجان بهترین وضعیت را داشتهاند، درحالیکه اختلاف شاخص میان بهترین و بدترین استان به ۱.۹ واحد رسیده است.
اما شاید یکی از مهمترین اعداد گزارش، ظرفیت فعالیت بنگاهها باشد. بنگاههای اقتصادی در بهار تنها حدود ۳۵ درصد از ظرفیت خود استفاده کردهاند؛ رقمی نزدیک به زمستان که خود پایینترین سطح ثبتشده در ۲۵ دوره اجرای این طرح بوده است.
در مجموع، این گزارش نشان میدهد مسئله کسبوکار فقط میزان فروش و سود نیست؛ محیطی که بنگاه در آن فعالیت میکند نیز میتواند تعیین کند یک شرکت تا چه اندازه امکان رشد، سرمایهگذاری و حتی ادامه فعالیت داشته باشد. …
