دکتر حمید خدری - از ژانویه ۲۰۲۶، اتحادیه اروپا واردکنندگان فولاد را ملزم کرده تا به ازای هر تن دی اکسید کربن نهفته در محصول، گواهی کربن با قیمت ۷۵.۳۶ یورو خریداری کنند. این سازوکار که در بروکسل با نام اختصاری CBAM، یعنی “سازوکار تعدیل کربن مرزی” شناخته میشود در ایران تقریباً ناشناخته مانده است .این نخستین بار است که یک بلوک اقتصادی بزرگ، هزینه کربن را در مرزهای خود پیاده میکند و کربنِ نهفته در کالاهای وارداتی را به متغیری قیمتگذاریشده تبدیل میسازد.
امروز سیمان، فولاد، آلومینیوم و برق دیگر نه فقط با معیارهای سنتیِ قیمت و کیفیت، بلکه با شاخص سختگیرانهی شدت کربنی سنجیده میشوند. که برای تولیدکنندگان، به یک دیوار بلند در مسیرِ دسترسی به بازارهای جهانی بدل شده است. این دیوار نه با آجر و سیمان ، بلکه با دادههای انتشار و گواهیهای CO₂ ساخته شده است.
نگاهی آسیبشناسانه به صنعت فولاد ایران نشان میدهد که این بخش علیرغم بهرهگیری از فناوری احیای مستقیم که در قیاس با روش کوره بلند، مدرنتر بهشمار میرود در دام قفلشدگی فناورانه گرفتار آمده است. …
