عصر ایران؛ فرزانه متین - 40 سال گذشت از زمانی که نخستین فیلم از سهگانه کوکر عباس کیارستمی جلوی دوربین رفت.
کوکر منطقهای در گیلان است که «خانه دوست کجاست؟» (۱۳۶۵)، «زندگی و دیگر هیچ» (۱۳۷۰) و آخرین پاره این سهگانه، «زیر درختان زیتون» (۱۳۷۳)، در آن ساخته شدند.
سال ۱۳۶۵ برای سینمای ایران سالی پربار و مهم بود؛ سالی که فیلمهایی چون «ناخدا خورشید»، «اجارهنشینها»، «کژدم»، «طلسم»، «شیر سنگی» و «خانه دوست کجاست؟» ساخته شدند.
عنوان فیلم نیز از شعر معروف «نشانی» اثر سهراب سپهری وام گرفته شده است؛ شعری که در آن جستوجوی خانه دوست، بهانهای برای سفری شاعرانه و درونی میشود.
سپهری در شعر فارسی، شاعری متفاوت و رها بود؛ شاعری که جهان را با نگاهی شخصی، شاعرانه و گاه عرفانی میدید.
حالا عباس کیارستمی با به تصویر کشیدن روح و کلمات شعر سپهری، با چنین طراوتی، بدون تردید یکی از زیباترین و شاعرانهترین فیلمهای خود را میسازد.
«خانه دوست کجاست؟» در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و به تهیهکنندگی علیرضا زرین و نویسندگی و کارگردانی عباس کیارستمی ساخته شد و کیومرث پوراحمد نیز دستیار کارگردان فیلم بود.
«خانه دوست کجاست؟» از همان ابتدا یک روایت صرفاً واقعگرایانه را به اثری با لایههای شاعرانه و نمادین پیوند میزند.
این فیلم از نخستین آثار کیارستمی بود که در سینمای جهان بهخوبی دیده شد و نام او را بیش از پیش بر سر زبانها انداخت.
از مهمترین افتخارات فیلم میتوان به جایزه پلنگ برنز جشنواره لوکارنو، جام نقرهای و جایزه ویژه جشنواره فیلم ریمینی در سال ۱۹۹۰، جایزه بهترین فیلم جشنواره سلطنتی بلژیک در سال ۱۹۹۰، جایزه سینهکید جشنواره بینالمللی فیلم کودکان آمستردام در سال ۱۹۹۲، جایزه بهترین فیلم جشنواره فیلم رم در سال ۱۹۹۵ و همچنین جوایز بهترین کارگردانی و صدابرداری از جشنواره فیلم فجر در سال ۱۳۶۵ اشاره کرد.
شخصیت اصلی «خانه دوست کجاست؟»، مانند بسیاری از فیلمهای دیگر کیارستمی از جمله «لباسی برای یک عروسی»، «تجربه» و «مسافر»، دارای یک مأموریت است. اما این مأموریت چیست؟ …
