عصر ایران؛ رضا شاهملکی - اهل قلم و اهل خواندن، خوب میدانند که در کتابهای قدما ـ یا به تعبیر شیرین و طنزآمیز زندهیاد ایرج افشار، «قُدَبا»؛ یعنی ادبای قدیمی! ـ از این همه فتحه و کسره و ضمه خبری نبود؛ نه در کتابها و نه در مطبوعات، مگر آنجا که ضرورتی وجود داشت؛ مثلاً برای تلفظ نامی خاص یا واژهای ناآشنا.
دلیلش هم روشن بود: نویسنده برای خوانندهای مینوشت که زبان فارسی را میشناخت و با آن مأنوس بود. تنها کتابهای دبستان بودند که برای آموزش خواندن، واژهها را اعرابگذاری میکردند. اما همین که دانشآموز اصطلاحاً «راه میافتاد»، این عصا کنار گذاشته میشد.
در دورههای بعد، حتی کتابهای درسی هم از این نشانهها خالی بودند؛ و هستند. سایر کتب و مطبوعات که بماند. زیرا فرض نویسنده بر این است که خواننده، دیگر خواندن را آموخته است.
امروز اما کافی است سری به بسیاری از سایتهای خبری، یادداشتها و حتی برخی روزنامهها بزنید. متنها پر شدهاند از فتحه و کسره و ضمه؛ آنقدر که گاهی احساس میکنم دوباره کتاب فارسی دبستان را ورق میزنم. …
