این پرسش که آیا فایل صوتی، پیامک، عکس، فیلم و دیگر دادههای الکترونیکی میتوانند در فرآیند رسیدگی قضایی مورد استناد قرار گیرند، همواره یکی از موضوعات مورد توجه افکار عمومی بوده است؛ بهویژه در شرایطی که بخش قابل توجهی از تعاملات و ارتباطات افراد در فضای دیجیتال انجام میشود.
سید محمود علوی، قاضی دیوان عدالت اداری با اشاره به جایگاه این دسته از دادهها در رسیدگیهای قضایی، تأکید کرد که نمیتوان صرفاً به دلیل صوتی یا الکترونیکی بودن یک داده، اعتبار آن را بهطور مطلق رد کرد. به گفته او، «صوت»، «دستنوشته»، «پیامک»، «چت»، «ایمیل»، عکس و دیگر دادههای موجود میتوانند برای قاضی واجد ارزش و قابلیت ارزیابی باشند؛ اما میزان اثرگذاری هر یک از این موارد به شرایط، اعتبار و قدرت اثباتی آن بستگی دارد.
علوی در توضیح این موضوع به یک نمونه فرضی اشاره کرد: ممکن است فایل صوتی ارائهشده به دادگاه از کیفیت پایینی برخوردار باشد، انتساب آن به فرد مورد نظر مشخص نباشد یا احتمال دستکاری و تغییر در آن مطرح باشد. در چنین شرایطی، طبیعی است که قاضی نتواند صرفاً بر مبنای همان فایل صوتی تصمیمگیری کند. …
