رویداد۲۴ | عرفان بیوکنژاد- نشست سازمان همکاری شانگهای در بیشکک در حالی به پایان رسید که یکی از تصاویر مورد توجه برای ایران، نه یک دیدار رسمی و دوجانبه، بلکه گفتوگوی کوتاه و ایستاده و سرپایی مسعود پزشکیان و شی جینپینگ در حاشیه اجلاس بود. برخلاف دیدارهای رسمی رئیسجمهور چین با برخی رهبران حاضر در بیشکک، ملاقات جداگانه و از پیش برنامهریزیشدهای میان رؤسای جمهور ایران و چین برگزار نشد و رسانهها از گفتوگویی کوتاه میان دو طرف در حاشیه نشست خبر دادند. نیویورکتایمز در گزارشی تاکید کرد که در حالی که رسانههای ایرانی از دیدار پزشکیان و شی در حاشیه اجلاس خبر دادهاند، ظاهراً مذاکرات رسمی برنامهریزیشدهای میان آنها وجود نداشته است.
این اتفاق از آن جهت مورد توجه قرار گرفت که تهران در سالهای اخیر روابط خود با پکن را در قالب سیاست «نگاه به شرق» و «مشارکت جامع راهبردی» تعریف کرده و چین را یکی از مهمترین شرکای سیاسی و اقتصادی خود دانسته است. اکنون، در شرایطی که ایران با فشارهای اقتصادی، تحریمهای گسترده آمریکا و پیامدهای جنگ مواجه است، نوع مواجهه پکن با تهران بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که چین تا چه اندازه حاضر است هزینه تعمیق روابط با ایران را در مناسبات گستردهتر خود با آمریکا و دیگر قدرتهای منطقهای و جهانی بپردازد.
این پرسش زمانی جدیتر شد که حسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی، در گفتوگو با اکوایران مدعی شد پکن برای گسترش روابط با تهران و سفر محمدباقر قالیباف به چین شروطی را مطرح کرده است. مرعشی گفته است: «خیلی روشن به ما گفتهاند که تنگه هرمز را باز میکنید، عوارض نمیگیرید، با عربستان سعودی و آمریکا مسئلهتان را حل میکنید، بعد قالیباف به چین بیاید.»
این ادعا البته از سوی دفتر نماینده ویژه ایران در امور چین تکذیب شد. در اطلاعیه این دفتر، انتساب چنین شروطی به طرف چینی و مشروط شدن سفر و توسعه روابط دو کشور به آنها «فاقد صحت» اعلام و تأکید شد که روابط تهران و پکن بر پایه «مشارکت جامع راهبردی» قرار دارد و همکاریهای سیاسی، اقتصادی، تجاری و سرمایهگذاری دو کشور در حال پیگیری است. …
