مهمترین پیام تحولات بازار نفت از آغاز جنگ، صرفاً افزایش قیمت نفت نیست، بلکه ظهور دو موج بزرگ «پریمیوم دسترسی» است؛ یعنی افزایش فاصله میان قیمت نفت برنت فیزیکی و آتی. این شکاف نشان میدهد بازار برای دسترسی فوری و مطمئن به نفت چه مقدار بیشتر از نفت قابل تحویل در آینده حاضر به پرداخت است. نکته مهمتر این است که منشأ دو موج یکسان نیست. در موج نخست یک گلوگاه اصلی مختل شد؛ در موج دوم، فشار همزمان بر دو گلوگاه، ظرفیت سازگاری شبکه را محدود کرد.
موج نخست، موج هرمز بود. پس از آغاز جنگ، اختلال شدید در تنگه هرمز دسترسی بازار جهانی به بخش بزرگی از نفت خلیج فارس را محدود کرد. مسئله فقط کاهش تولید نبود، بلکه کاهش نفتی بود که میتوانست در زمان و مکان مورد نیاز به پالایشگاهها تحویل داده شود. رقابت برای بشکههای جایگزین شدت گرفت و در اوایل آوریل قیمت نفت فیزیکی بیش از ۲۵ دلار و در مقاطعی نزدیک ۳۰ دلار بالاتر از قیمت نفت آتی قرار گرفت. بازار عملاً برای «دسترسی» قیمت تعیین کرده بود. …
