نویسنده: علی محرابی، تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل
دیپلماسی ایرانی:
مقدمه: وابستگی متقابل و پیوند ژئوپلیتیک گلوگاهها
در بستر رقابتهای استراتژیک قرن بیستویکم، مفهوم جغرافیا از یک بستر مادی ثابت، به یک متغیر پویای شبکهای بازتعریف شده است. تنگه تایوان به عنوان حیاتیترین نقطه اصطکاک در روابط ایالات متحده آمریکا و جمهوری خلق چین همواره در کانون تحلیلهای امنیتی قرار داشته است؛ اما وقوع بحران انسداد در تنگه هرمز در پی حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در اسفندماه ۱۴۰۴، به عنوان یک تکانه ساختاری فرامحیطی، گزارههای سنتی موازنه قوا را دگرگون ساخت. این رویداد اثبات کرد که گلوگاههای ژئوپلیتیکی سیستمهای مجزایی نیستند، بلکه مؤلفههای یک ابرشبکه متصل در اقتصاد سیاسی بینالملل محسوب میشوند. بحران هرمز نشان داد که یک مضیق دریایی میتواند از سطح یک آبراهه منطقهای فراتر رفته و به عنوان اهرم اجبار راهبردی، آزمون اعتبار ابرقدرتها و شاخصی برای سنجش تابآوری نظم بینالمللی عمل کند. از این منظر، ژئوپلیتیک هرمز به یک «آزمایشگاه راهبردی» برای بازخوانی سناریوهای محتمل در تنگه تایوان بدل شده است. …
