محمود فرجامی: یک شوخی ممکن است فرصتی باشد که آدم برای لحظهای از فشار و نگرانی فاصله بگیرد. اگر در جمعی همه ترسیدهاند، خندیدن با هم ممکن است راهی باشد برای اینکه دوباره بتوانند با یکدیگر حرف بزنند.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، چهاردهمین نشست از سلسله دیدارهای نویسندگان و خوانندگان بههمت مجله سیاستنامه با همکاری سرای علوم انسانی با عنوان «طنز و ترکش؛ شوخطبعی در جنگ»، عصر روز دوشنبه نهم شهریورماه ۱۴۰۵ در کافه کتاب ققنوس برگزار شد. در این نشست، محمود فرجامی طنزپرداز، روزنامهنگار، مترجم و نویسنده به دیدار مخاطبان و علاقمندان آمد.
فرجامی در آغاز سخنان خود با اشاره به اینکه موضوع طنز و اخلاق از جمله مسائلی است که بارها دربارهی آن از او پرسیده شده است، گفت: «موضوع صحبت امروز اتفاقاً موضوعی است که خیلیها از من دربارهاش سؤال میکنند یا نظر من را میخواهند.»
فرجامی در ادامه مسئلهی اصلی بحث خود را این پرسش دانست که انسان در چه شرایطی و به چه دلیل به موقعیتهای دردناک میخندد. او با اشاره به نمونههایی از واکنشهای اجتماعی به شوخیهای مربوط به کرونا، زلزله و حوادث دیگر گفت: «خیلی از ما در چنین موقعیتهایی با یک سؤال مواجه شدهایم: من الان دارم به این طنز میخندم. آیا کار بدی میکنم؟ مثلاً به کرونا، زلزله یا اتفاقات دردناک دیگر میخندم. آیا این کار درست است؟ نکند دارم به رنج دیگران میخندم؟»
اهمیت موقعیت و جایگاه گوینده
فرجامی برای توضیح این مسئله به نمونههایی از شوخیهای مربوط به دورهی کرونا و زلزله اشاره کرد و گفت: «زلزله اومد؛ به جای اینکه برم بیرون، رفتم دستام رو شستم.»
او نمونهی دیگری از این شوخیها را چنین نقل کرد: «ماسکها رو دربیارید، قابلمه سرتون کنید؛ رفتیم مرحلهی بعد.»
به گفتهی فرجامی، این نمونهها نشان میدهند که افراد ممکن است در شرایطی که خودشان نیز در معرض ترس و نگرانی قرار دارند، برای مواجهه با آن وضعیت به شوخی روی بیاورند. او گفت: «وقتی این شوخی به ذهن ما میآید، گوینده را کسی تصور میکنیم که خودش درگیر کرونا و زلزله است.» …
