فرارو: در تبریزِ سالهای پایانی سلطنت ناصرالدینشاه، بازار ورای محلی برای خرید و فروش بود. در این محدوده، خبرها میچرخید، صنفها درباره قیمت و تجارت تصمیم میگرفتند و اعتراضهای شهری از حجرهها و سراها آغاز میشد و راه خود را به خیابانها میرساند. بازار در دوره قاجار، یکی از مهمترین کانونهای قدرت اجتماعی شهرها بود و تبریز، بهعنوان مرکز سیاسی آذربایجان و محل استقرار ولیعهد، جایگاه ویژهای داشت.
در چنین فضایی، زنان اگرچه از بسیاری عرصههای رسمی جامعه کنار گذاشته شده بودند اما کاملا هم بیرون از مناسبات اقتصادی و اجتماعی شهر قرار نداشتند. زنان طبقات فرودست در کشاورزی، قالیبافی، کارهای خانگی، فروشندگی و دیگر فعالیتهای اقتصادی حضور داشتند. همچنین پژوهشهای تاریخی درباره شورشهای نان در ایران از حضور گسترده زنان حکایت دارد. چراکه این قشر، نقش مستقیمی در تامین غذای خانواده داشت.
در میان همین زنان، یک نام بیش از دیگران در روایتهای تاریخی تبریز باقی مانده که با بازار، اعتراض و درگیریهای اجتماعی آن دوره گره خورده است: «زینب پاشا». …
