همشهری آنلاین - مریم شیرافکن : شاید عجیب به نظر برسد، اما بدن شما فقط یک «سن» ندارد. ممکن است ۴۵ ساله باشید، اما قلب و ریههایتان مانند فردی جوانتر عمل کنند؛ یا برعکس، سن شناسنامهای پایینتری داشته باشید اما آمادگی قلبیتنفسیتان از همسنوسالهایتان کمتر باشد.
اینجاست که مفهومی به نام «سن تناسب اندام» مطرح میشود؛ عددی که تلاش میکند نشان دهد بدن شما از نظر آمادگی قلبیتنفسی چقدر با سن واقعیتان همخوانی دارد.
یک عدد مهمتر از عدد روی ترازو
سن تناسب اندام ارتباط نزدیکی با VO۲max دارد؛ یعنی حداکثر میزان اکسیژنی که بدن هنگام فعالیت شدید میتواند مصرف کند.
VO۲max یکی از مهمترین شاخصهای آمادگی قلبیتنفسی است. هرچه بدن بتواند اکسیژن بیشتری دریافت، منتقل و مصرف کند، معمولاً توانایی بهتری برای انجام فعالیتهای استقامتی دارد.
به زبان ساده، اگر بتوانید هنگام بالا رفتن از پلهها، پیادهروی سریع یا ورزش، مدت بیشتری بدون نفسنفس زدن ادامه دهید، احتمالاً سیستم قلبیتنفسی آمادهتری دارید.
اما ماجرا فقط به «ورزشکار بودن» مربوط نمیشود. چرا دانشمندان این عدد را جدی میگیرند؟
پژوهشهای گسترده، از جمله مطالعات انجامشده در جمعیت نروژ، نشان دادهاند که آمادگی قلبیتنفسی با بسیاری از پیامدهای مهم سلامت ارتباط دارد.
در یکی از مطالعات HUNT که نزدیک به ۳۷ هزار فرد سالم را تا ۲۴ سال دنبال کرد، هر افزایش یک واحد MET در آمادگی قلبیتنفسی با حدود ۲۱ درصد کاهش خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی همراه بود.
یعنی گاهی چیزی که روی ترازو نمیبینیم، ممکن است برای سلامت قلب اهمیت زیادی داشته باشد. ممکن است لاغر باشید اما «سن تناسب اندام» بالایی داشته باشید
این یکی از مهمترین نکات ماجراست.
لاغر بودن الزاماً به معنای فیت بودن نیست.
ممکن است فردی وزن طبیعی داشته باشد اما بیشتر روز را پشت میز بنشیند، ورزش نکند و با چند طبقه پله دچار تنگی نفس شود.
در مقابل، فرد دیگری ممکن است وزن بیشتری داشته باشد اما بهطور منظم پیادهروی کند، تمرین هوازی انجام دهد و ظرفیت قلبیتنفسی خوبی داشته باشد.
به همین دلیل است که متخصصان، تناسب اندام را فقط با وزن، BMI یا سایز لباس تعریف نمیکنند. قلب تنها برنده این بازی نیست …
