به گزارش مشرق به نقل از وبدا، محمد شریفی، با اشاره به اینکه تنبلی چشم یا آمبلیوپی یکی از شایعترین علل کاهش بینایی در کودکان است، اظهار کرد: برخلاف تصور عمومی، در بسیاری از موارد مشکل اصلی در خود چشم نیست، بلکه مغز به تدریج یاد میگیرد تصویر دریافتشده از چشم ضعیفتر را نادیده بگیرد.
وی افزود: سیستم بینایی انسان در سالهای نخست زندگی در حال تکامل است و در این دوره، اتصالات عصبی میان چشم و قشر بینایی مغز شکل گرفته و تثبیت میشوند. این مرحله که «دوره حساس تکامل بینایی» نام دارد، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری دید طبیعی فرد در سالهای بعد دارد.
این جراح و متخصص چشم، ادامه داد: اگر در این دوره، یک چشم به دلایلی مانند عیوب انکساری قابل توجه، انحراف چشم یا افتادگی پلک نتواند تصویر واضحی به مغز ارسال کند، مغز به تدریج پردازش اطلاعات آن چشم را کاهش میدهد و سلولهای قشر بینایی مرتبط با آن چشم نیز رشد طبیعی خود را از دست میدهند؛ در نتیجه فرد به آمبلیوپی یا تنبلی چشم مبتلا میشود.
شریفی با اشاره به مفهوم «انعطافپذیری عصبی» یا نوروپلاستیسیتی تصریح کرد: مغز کودکان از انعطافپذیری بالایی برخوردار است و همین ویژگی موجب میشود در صورت تشخیص و درمان بهموقع، مسیرهای عصبی مرتبط با چشم ضعیف تقویت شوند.
وی گفت: در صورتی که چشم تنبل در دوران حساس تکامل بینایی وادار به فعالیت شود، برای مثال با پوشاندن چشم سالم و استفاده از چشم ضعیف، مغز فرصت پیدا میکند ارتباطات عصبی مرتبط با آن چشم را تقویت و بازسازی کند. با افزایش سن و پایان این دوره حساس، این ظرفیت عصبی کاهش مییابد و در نتیجه درمان آمبلیوپی دشوارتر و اثربخشی روشهای متداول محدودتر میشود.
شریفی در پاسخ به این پرسش که آیا آمبلیوپی در بزرگسالی به طور کامل غیرقابل درمان است، اظهار کرد: در سالهای اخیر مطالعاتی درباره روشهایی مانند تحریک مغناطیسی مغز، برخی دارودرمانیها و تمرینات بینایی دیجیتال انجام شده و در برخی بیماران بزرگسال نتایج محدودی گزارش شده است، اما این روشها همچنان در مراحل پژوهشی قرار دارند و نمیتوان آنها را جایگزین درمان استاندارد آمبلیوپی در دوران کودکی دانست.
بهترین زمان تشخیص تنبلی چشم …
