جوان آنلاین: حکمرانی محلهمحور را میتوان با چند شاخص اجرایی سنجید؛ میزان مشارکت مردم، سرعت حل مسئلههای محلی، کاهش فاصله مدیران و شهروندان یا هماهنگی نهادهای فعال در هر محله. اما اینها همه، بدون پاسخ به یک پرسش اساسی، ناقص میمانند: محلهای که قرار است اداره شود، قرار است چه انسانی تربیت کند و چه نسبتی از زندگی جمعی را بسازد؟
همین پرسش، راه ورود به تأکید اخیر رهبر معظم انقلاب بر «توجه فرا راهبردی» به فرهنگ و تعلیم و تربیت است. فرا راهبردی بودن فرهنگ یعنی فرهنگ نه یکی از پروندههای کنار دیگر پروندهها، بلکه ملاکی برای تنظیم همه آنهاست. در این نگاه، حتی یک برنامه عمرانی، یک طرح حمایتی، یک فعالیت اجتماعی یا سازوکار اداره محله، تنها با کارآمدی فنیاش سنجیده نمیشود؛ باید دید چه اثری بر خانواده، روابط انسانی، امید اجتماعی، احساس مسئولیت و تربیت نسل آینده میگذارد.
از این رو، محلهمحوری را نباید فقط راهی برای رساندن خدمات به مردم دانست. محله میتواند مقیاس تحقق یک سیاست فرهنگی باشد؛ جایی که تصمیمهای مدیریتی، بهطور مستقیم با سبک زندگی مردم تماس پیدا میکنند. تفاوت یک محله فعال با محلهای که صرفاً از نظر اداری مدیریت میشود، همینجاست در اولی مردم تنها مخاطب خدمت نیستند؛ در دومی نیز ممکن است خدمت دریافت کنند، اما لزوماً نقشی در ساختن محیط اجتماعی خود ندارند.
رهبر انقلاب در توضیح این اولویت فرهنگی، به گروههایی اشاره میکنند که منبع اشاعه فرهنگ مثبت و سازندهاند؛ از معلمان و استادان حوزه و دانشگاه تا پزشکان و پرستاران متعهد و بانوان خانهدار. اهمیت این فهرست در آن است که فرهنگ را از انحصار سازمانها و دستگاههای رسمی خارج میکند. فرهنگ، در این نگاه، محصول دستور اداری نیست؛ از رابطه معلم و دانشآموز، رفتار کادر درمان با مردم، فضای خانه و شیوه زندگی خانوادهها پدید میآید. …
