اسماعیل گرامی مقدم
آرمان امروز : یکی از مهمترین زمینههای شکلگیری گلهمندیهای عمومی، فشارهای اقتصادی و کاهش مستمر قدرت خرید خانوارهاست. افزایش قیمتها و تورم افسارگسیخته، بخش قابل توجهی از درآمد مردم را تحت تأثیر قرار داده و فاصله میان هزینههای زندگی و درآمدها را افزایش داده است. بر اساس آمارهای مطرحشده، تورم نقطهبهنقطه حدود ۶۰ درصد و تورم انباشته مربوط به سالهای گذشته حدود ۵۰ درصد عنوان شده است؛ وضعیتی که در نهایت به کاهش محسوس قدرت اقتصادی مردم منجر شده و چشمانداز آینده را برای بسیاری از خانوارها مبهم کرده است.
این فشار اقتصادی در شرایطی ادامه دارد که بخشی از مشکلات موجود، از منظر منابع مالی، قابل حل تلقی میشود. مسئله اصلی در این زمینه، صرفاً کمبود منابع نیست، بلکه نحوه تصمیمگیری و استفاده از ظرفیتهای موجود است. در صورتی که منابع در اختیار کشور به شکل هدفمند برای حل مسائل اقتصادی به کار گرفته شوند، میتوان بخشی از فشارهای موجود بر جامعه را کاهش داد. در همین چارچوب، نقش برخی نهادهای اقتصادی که در اجرای پروژههای مختلف مشارکت دارند اما از پرداخت مالیات برخوردار نیستند، مورد توجه قرار گرفته و بر ضرورت تأمین منابع مالی مورد نیاز دولت تأکید شده است.
با این حال، گلهمندیهای موجود صرفاً به حوزه اقتصاد و معیشت محدود نمیشود و بخشی از آن به فرآیندهای سیاسی و نحوه مشارکت شهروندان در تصمیمگیریها بازمیگردد. رد صلاحیت برخی فعالان سیاسی و افرادی که با هدف اصلاح امور و حضور در عرصه تصمیمگیری وارد فرآیندهای انتخاباتی میشوند، یکی از موضوعاتی است که از منظر سیاسی مورد انتقاد قرار گرفته است. تداوم چنین رویکردی میتواند فضای انتخاباتی را به حضور جریانها و گروههای سیاسی محدودتری سوق دهد و در نتیجه، امکان حضور طیف متنوعتری از افراد دارای صلاحیت را در ساختارهای تصمیمگیری کاهش دهد.
محدود شدن دامنه مشارکت سیاسی، صرفاً یک مسئله انتخاباتی نیست، بلکه میتواند بر میزان اعتماد و احساس اثرگذاری شهروندان نیز تأثیر بگذارد. هنگامی که بخشی از جامعه احساس کند امکان حضور افراد و دیدگاههای مورد نظرش در فرآیندهای رسمی تصمیمگیری کاهش یافته است، فاصله میان جامعه و ساختار سیاسی افزایش پیدا میکند و زمینه برای تشدید گلهمندیهای عمومی فراهم میشود. …
