یدالله کریمی پور
آرمان امروز : افغانستان یکی از کشورهای محصور در خشکی جهان و در شمار کشورهای کمترتوسعهیافته است. GDP سرانه آن در ۲۰۲۴ تنها حدود ۴۱۷ دلار بود؛ رقمی که عمق فقر اقتصادی این سرزمین را نشان میدهد.
بخشی از این دشواری جغرافیایی، بیتردید به نداشتن ساحل و وابستگی به سرزمین همسایگان برای رسیدن به آبهای آزاد بازمیگردد. افغانستان برای تجارت خارجی ناگزیر است از مسیر پاکستان و ایران استفاده کند. یعنی مرز دیگران، بخشی از شریان حیاتی اقتصاد افغانستان است. بانک جهانی نیز ضعف لجستیک، زیرساختهای تجاری، تأخیرهای مرزی و هزینه حملونقل را از موانع مهم تجارت افغانستان دانسته است.
تصور کنید افغانستان بیواسطه به اقیانوس هند دسترسی داشت؛ آیا چنین میبود؟
افغانستان محل تلاقی چند حوزه بزرگ ژئوپلیتیکی است: آسیای مرکزی، شبه قاره، ایران و خاورمیانه، و روسیه و چین. از دیدگاه نظری، چنین موقعیتی موهبتی جغرافیایی است؛ ولی در عمل، افغانستان را به میدان رقابت قدرتهای پیرامونی و فرامنطقهای تبدیل کرده است. …
