از تنگستن تا لیتیوم؛ رقابت قدرت‌ها بر سر گنجینه آسیای مرکزی

به گفته رئیس مدرسه حقوق دانشگاه کالیفرنیا در برکلی، تداوم عملیات نظامی آمریکا علیه ایران و حملات متقابل در منطقه بدون مجوز کنگره، نقض صریح قانون اساسی ایالات متحده و مصوبه اختیارات جنگی سال ۱۹۷۳ است. با گذشت بیش از چهار ماه از آغاز درگیری‌ها و عبور از مهلت قانونی ۶۰ روزه، کاخ سفید بدون هیچ مجوز یا تمدید رسمی به این نبرد کم‌سابقه ادامه می‌دهد. بی‌توجهی کنگره و دادگاه‌های فدرال به الزام بازدارندگی دولت، اصل حاکمیت قانون در آمریکا را با تهدیدی بنیادی روبرو ساخته است.

تهران- ایرنا- پرونده هسته‌ای ایران در حالی با ادعای ارجاع به شورای امنیت به محور فشارهای تازه علیه تهران تبدیل شده که در همین ادعا هم نشانه‌های آشکار تناقض قابل مشاهده است؛ همان کشوری که ایران را به عدم همکاری با آژانس متهم می‌کند، خود مسیر هرگونه بازتعریف این همکاری را مسدود نگه داشته‌، تفاهم‌ها را نقض کرده و مدام ایران را تهدید به بمباران می‌کند.

اسرائیل خواهان سوریه‌ای ضعیف است و ترکیه خواهان سوریه‌ای باثبات و اهداف متضاد این دو، خط گسلی خطرناک جدیدی برای دمشق به وجود آورده است.

انتخابات کنست اسرائیل در ۲۷ اکتبر در شرایطی برگزار می‌شود که هیچ‌یک از اردوگاه‌ها هنوز به اکثریت ۶۱ کرسی نرسیده‌اند. ظهور حزب عوفر وینتر، رقابت درون اردوگاه راست و اختلاف بن‌گویر و اسموتریچ، موقعیت نتانیاهو را پیچیده کرده است. وینتر ضمن حمایت از نخست‌وزیری نتانیاهو، خواستار ورود چهره‌های جدید و مسئول‌نبودن در قبال شکست ۷ اکتبر است. در مقابل، مخالفان پیشروی کرده‌اند اما هنوز اکثریت ندارند. بنابراین، خطر اصلی برای نتانیاهو نه شکست راست، بلکه پراکندگی آرای آن و تداوم بن‌بست سیاسی است.

جهان در سال ۲۰۲۵ رکورد تازه‌ای در هزینه‌های نظامی ثبت کرد؛ مجموع مخارج دفاعی کشورها به ۲ هزار و ۸۸۷ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که در میان آن، سهم آمریکا به‌تنهایی ۹۵۴ میلیارد دلار بود. آمریکا، چین و روسیه در مجموع بیش از نیمی از کل هزینه‌های نظامی جهان را به خود اختصاص دادند؛ تصویری که از تداوم رقابت تسلیحاتی و انتقال بخش بزرگی از منابع اقتصادی کشورها به حوزه نظامی حکایت دارد.