فرضعلی سالاری؛ کنشکر برنامه ریزی و توسعه منطقه ای نوار ساحلی و دشتهای صنعتی جنوب کشور — از خوزستان و بوشهر تا سواحل هرمزگان و کانونهای نوظهور صنعتی در فارس — تنها یک پهنه جغرافیایی نیستند؛ این خطه، قلب تپنده اقتصاد ملی، شریان اصلی تأمین انرژی و ستون فقرات درآمدهای ارزی کشور است.
با این حال، مواجهه همزمان این منطقه با تکانههای ناشی از حملات دشمن به زیرساختهای حیاتی، ریسکهای فزاینده اقتصادی، چالشهای ناترازی و تنشهای نظامی منطقهای، یک پرسش راهبردی را پیش روی سیاستگذاران قرار داده است: چگونه میتوان از الگوی شکننده کنونی، به سوی یک «زیستبوم صنعتی تابآور» گذار کرد؟
واقعیت این است که ادبیات توسعه در دهههای گذشته، امنیت و تداوم کارکرد صنعت انرژی را صرفاً در «حفاظت فیزیکی» و «استحکام بتنی و فولادی» خلاصه کرده بود. اما تجارب جهانی و رخدادهای میدانی سالهای اخیر نشان میدهند که پایداری صنعتی در هزاره سوم، بر دو پایه بههمپیوسته استوار است: شبکه فنی انعطافپذیر و خودترمیمشونده در درون فنسها، و جامعه محلی توانمند، برخوردار و همراه در بیرون فنسها. مطالب پیشنهادی زیرساختهای غیرمتمرکز و حکمرانی شبکهای؛ ضرورت گذار به الگوی نوین اداره نظامهای پیچیده ۱۴۰۵/۰۱/۲۱ پدافند و تابآوری اقتصادی در برابر محاصره، تروریسم و جنگ اقتصادی ۱۴۰۵/۰۲/۲۶
۱. توهم امنیت در جزایر محصور صنعتی
نخستین آسیب در معماری کنونی توسعه انرژی در جنوب، پدیدهای است که میتوان آن را «توسعه جزیرهای» نامید. ایجاد مجتمعهای عظیم پتروپالایشی در همسایگی جوامعی که از حداقلهای زیرساختهای درمانی، آب پایدار و توسعه مهارتها محروم هستند، شکافی ساختاری میان «صنعت» و «جامعه پیرامونی» ایجاد کرده است. …
