پذیرش واقعگرایی سخت بهمعنای پذیرش انفعال نیست. برعکس، اگر واقعیت مسئله را همانگونه که هست بپذیریم، میتوانیم بهجای جستوجوی راهحلهای ساده، قطعی و نهایی، به نوع دیگری از عملگرایی برسیم که با ماهیت پیچیده، فرگشتی و چندمقیاسی رژیم رابطه سازگار باشد.
در مسائل بغرنجی مانند بحران اقلیمی و رابطه انسان با سامانه زمین، نمیتوان انتظار داشت که یک راهحل جامع و نهایی وجود داشته باشد. مسئلهای که خود در حال تغییر است، با مجموعهای از مداخلات ثابت و ازپیشتعیینشده نیز قابل مواجهه نیست. حتی مداخلات ما میتوانند خود بخشی از مسیر تحول مسئله شوند و پیامدهایی ایجاد کنند که از ابتدا قابل پیشبینی نبودهاند.
بنابراین، آنچه در این بخش بهعنوان «اقدامات» مطرح میشود، نه یک نسخه نهایی است، نه فهرستی جامع و نه مجموعهای از اصول تغییرناپذیر. این اقدامات ادعا نمیکنند که بهتنهایی قادر به حل مسئلهاند و حتی ممکن است در جریان تجربه و یادگیری، برخی از آنها کنار گذاشته شوند، برخی تغییر کنند و اقدامات تازهای جایگزین آنها شوند. …
