جنگها معمولاً با تعداد کشتهشدگان، خانههای ویرانشده و شهرهایی که از بین رفتهاند، سنجیده میشوند. اما توجه بسیار کمتری به آنچه زیر آوار اتفاق میافتد، معطوف میشود. در سراسر جنوب لبنان، انفجارهای گسترده و مکرر نهتنها با ویران کردن روستاها به تراژدی انسانی دامن میزنند، بلکه زیستگاههای آهکی باستانی را نیز از بین میبرند؛ زیستگاههایی که قرنها پناهگاه کلونیهای خرگوشکوهی صخرهای بودهاند.
من بهعنوان بنیانگذار و رئیس سازمان محیطزیستی جنوبیهای سبز که آثار زیستمحیطی جنگ در جنوب لبنان را مستند میکند، بههمراه همکارانم در ثبت خسارت واردشده به جنگلها، حیاتوحش و اکوسیستمهای شکننده منطقه مرزی مشارکت داشتهام. خرگوشکوهی صخرهای سوری که در منطقه با نام «تبسون» شناخته میشود، تقریباً بهطور کامل برای پناه گرفتن به شکافها و حفرههای سنگآهکی کارستی وابسته است و برای تغذیه از پوشش گیاهی پراکنده ساحلی استفاده میکند. ما سالهاست کلونیهای این گونه را پایش میکنیم، اما طی چند ماه گذشته شاهد بودهایم که بسیاری از زیستگاههای آشنای آنها زیر بمباران و تخریب ناپدید شدهاند. …
