قرنهاست دومین جمعه پاییز را در منطقه فرهنگی کاشان «جمعه قالی» مینامند؛ روزی که امسال، دهم مهرماه، بار دیگر مشهد اردهال یا مشهد قالی را به صحنه یکی از پرشورترین آیینهای مذهبی و اجتماعی ایران تبدیل میکند. این آیین در تقویم شمسی برگزار میشود و به «قالیشویان» یا در گویش محلی «قالیشورون» شهرت دارد.
قالیشویان از آن دست آیینهایی است که در مرز میان تاریخ، اسطوره، دین، فرهنگ و حافظه جمعی شکل گرفته و همچنان رازهای بسیاری درباره خاستگاه آن وجود دارد. این آیین در سال ۲۰۱۲ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شد و از آن پس، بیش از پیش بهعنوان بخشی از هویت فرهنگی ایرانیان در عرصه جهانی شناخته شد.
در طول دهههای گذشته، کتابها، مقالهها و یادداشتهای بسیاری درباره قالیشویان نوشته شده و فیلمهای مستند متعددی نیز گوشههایی از این مراسم را ثبت کردهاند؛ از جمله «مشهد قالی» ساخته ناصر تقوایی در سال ۱۳۵۰، «مناسک قالیشویی» علی بلوکباشی در سال ۱۳۵۵ و «بازار مشهد اردهال» ساخته فرهاد ورهرام در سال ۱۳۶۶. …
