ایسنا / رئیس سازمان فضایی ایران از طراحی یک محموله علمی ایرانی برای نصب روی ماهنورد چینی خبر داد و گفت: این محموله با هدف اندازهگیری پتانسیل الکتریکی سطح ماه ساخته میشود و پس از ساخت نمونه اولیه و انجام آزمایشهای لازم، در صورت موفقیت، نمونه نهایی برای پرتاب و استقرار روی سطح ماه آماده خواهد شد.
ماه در سالهای اخیر بار دیگر به یکی از کانونهای اصلی رقابت و همکاری فضایی جهان تبدیل شده است؛ رقابتی که برخلاف نخستین دوره سفر انسان به ماه، تنها با هدف نمایش توان پرتاب و فرود فضانوردان دنبال نمیشود، بلکه شناخت علمی محیط ماه، توسعه فناوریهای مورد نیاز برای اقامت طولانیمدت، استفاده از منابع، آزمایش فناوریهای جدید و ایجاد زیرساختهای لازم برای ماموریتهای اعماق فضا را نیز دنبال میکند. افزایش شمار ماموریتهای ماهنشین و ماهنورد و ورود بازیگران دولتی و خصوصی به این عرصه، ماه را به یکی از مهمترین مقاصد اکتشافی در منظومه شمسی تبدیل کرده است.
در میان برنامههای بزرگ بینالمللی، برنامه آرتمیس به رهبری آمریکا با مشارکت شرکای بینالمللی، بازگشت انسان به ماه و ایجاد زیرساختهای لازم برای ماموریتهای پایدارتر را دنبال میکند. در سوی دیگر، پروژه ایستگاه تحقیقاتی بینالمللی ماه (ILRS) با محوریت چین و مشارکت روسیه و برخی کشورهای دیگر، ایجاد یک زیرساخت تحقیقاتی در سطح و پیرامون ماه را هدف گرفته است. این برنامهها در کنار ماموریتهای رباتیک کشورهای مختلف، بخشی از مسیر بلندمدت بشر برای توسعه فعالیت در ماه و استفاده از آن بهعنوان بستری برای پژوهشهای فضایی و در مراحل بعد، مأموریتهای دورتر هستند.
یکی از موضوعات مهم در این ماموریتها، شناخت دقیق محیط سطح ماه است. ماه برخلاف زمین، جو قابل توجهی ندارد و سطح آن بهطور مستقیم در معرض باد خورشیدی، تابشهای کیهانی و ذرات باردار پر انرژی قرار میگیرد. همین شرایط موجب شکلگیری ویژگیهای الکتریکی و محیطی متفاوتی در سطح ماه میشود که شناخت آنها برای طراحی و عملکرد تجهیزات و سامانههایی که قرار است در آینده روی ماه فعالیت کنند، اهمیت دارد. از این رو، اندازهگیری ویژگیهای الکتریکی سطح ماه تنها یک آزمایش علمی نیست و میتواند بخشی از دانش مورد نیاز برای توسعه فناوریهای آینده ماهنشینی باشد. …
