عصر ایران ؛ حسن ظهوری ــ بارگاه شمس تبریزی در خوی، ۱۵ مهر ۱۴۰۵ به‌طور رسمی افتتاح شد؛ اما چند روز پیش از آن، در ۱۱ مهر ۱۴۰۵، با شماره ۳۴۵۹۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود. دلیل این ثبت، شأن ملی و برخورداری از معیارهای مختلفی بود که برای ثبت آثار ملی در نظر گرفته شده‌اند.
به این ترتیب، بارگاه شمس تبریزی نه‌تنها نخستین بنایی است که به طور کامل پس از انقلاب ساخته شده و در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده، بلکه تنها بنایی است که پیش از افتتاح رسمی هم ثبت ملی شده است؛ اتفاقی که در روند ثبت آثار ملی چندان مرسوم نیست.
قوانین مربوط به ثبت آثار ملی در ایران، مسیری پرفرازونشیب را طی کرده‌اند. نخستین قانون مهم و رسمی در این زمینه، «قانون راجع به حفظ آثار ملی» بود که ۱۲ آبان ۱۳۰۹، در دوره رضاشاه، به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
ماده یک این قانون به‌صراحت اعلام می‌کرد که تمام آثار صنعتی، ابنیه و اماکنی که تا پایان دوره سلسله زندیه در ایران احداث شده‌اند، اعم از منقول و غیرمنقول، می‌توانند جزو آثار ملی ایران محسوب شوند و تحت حفاظت و نظارت دولت قرار گیرند. …
