وجود و حرمت مالکیت خصوصی یکی از پیش‌فرض‌های نهادی اصلی در علم اقتصاد متعارف است. نظریه‌های اقتصاد خرد و کلان اساسا در شرایط نبود یا محترم نبودن مالکیت خصوصی کارکرد خود را ندارند. نظریه‌های رشد نیز از این قاعده مستثنی نیستند تا حدی که اقتصاددانان یکی از دلایل نهادی وقوع نیافتن رشد اقتصادی را در نبود مالکیت خصوصی جست‌وجو می‌کنند. یکی از مهم‌ترین نظریه‌هایی که سعی دارد با چارچوبی اقتصادی - تاریخی به پرسش توسعه‌نیافتگی ایران پاسخ دهد نظریه «تضاد دولت و ملت» در ایران است که توسط محمدعلی همایون کاتوزیان ارائه شده و تاکیدی جدی بر حرمت نداشتن مالکیت در ایران دارد. یکی از اصلی‌ترین مقالات او، مقاله «ایران: جامعه کوتاه‌مدت» است.
این بخش به‌صورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
در مقاله مذکور کاتوزیان سه ویژگی برای جامعه ایران تبیین می‌کند که یکدیگر را تقویت می‌کنند و می‌توانند توسعه‌نیافتگی ایران را توضیح دهند: مشکل مشروعیت و جانشینی، بی‌اعتباری جان و مال، مشکل انباشت و توسعه. ویژگی اول یعنی جامعه ایران برخلاف جامعه اروپا که قاعده نخست‌زادگی برای جانشینی شاه همواره محترم بود، قاعده فره ایزدی وجود داشت که عملا به معنای این بود که هر کس بتواند قدرت را در دست گیرد، حتما به مدد فره الهی به آن رسیده است. …
