[فرشاد رومی] دوستان راهبردی ایران

این اصل در ارزیابی روابط ایران با چین و روسیه اهمیت ویژه‌ای دارد؛ روابطی که در سال‌های اخیر، زیر تأثیر تحریم‌ها، تشدید تنش میان تهران و واشنگتن و رقابت قدرت‌های بزرگ اهمیت بیشتری یافته‌اند.

پرسش اصلی این نیست که آیا پکن و مسکو به تهران نزدیک‌اند یا از گسترش نفوذ آمریکا در منطقه نگران‌اند؛ مسأله این است که هنگام تهدید منافع حیاتی ایران، این دو قدرت تا چه اندازه حاضرند از تهران حمایت کنند و این حمایت چه محدودیت‌هایی دارد؟

برای پاسخ به این پرسش، باید از دو برداشت افراطی فاصله گرفت. نخست، این تصور که چین و روسیه در هر شرایطی برای دفاع از ایران وارد میدان خواهند شد؛ و دوم، این داوری که چون حاضر نیستند تمام هزینه‌های تقابل ایران و آمریکا را بپردازند، روابط­شان با تهران فاقد ارزش است. اما واقعیت، میان این دو دیدگاه قرار دارد: همکاری با پکن و مسکو می‌تواند برای ایران دستاوردهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی داشته باشد، اما میزان این دستاوردها به همپوشانی منافع و محاسبات هر طرف بستگی دارد. …