به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، تعبیر «جهاد اکبر» از پرتکرارترین عبارتهای اخلاقی در فرهنگ دینی است.
این جمله در سخنان مربوط به اخلاق و خودسازی هم بارها نقل میشود. اما این حدیث دقیقاً چه میگوید، در کدام منبع آمده و عالمان دربارهٔ آن چه نوشتهاند؟ این گزارش متن حدیث را از منابع روایی میآورد و سپس شرح آن را مرور میکند.
متن حدیث
إنَّ رسولَاللهِ صلّیاللهعلیهوآله بَعَثَ سَرِیَّةً، فَلَمّا رَجَعوا قالَ: مَرْحَباً بِقَومٍ قَضَوُا الجِهادَ الأصْغَرَ وبَقِیَ عَلَیهِمُ الجِهادُ الأکْبَرُ. قیلَ: یا رسولَاللهِ، وما الجِهادُ الأکبَرُ؟ قالَ: جِهادُ النَّفْسِ. وقالَ علیهالسلام: أفْضَلُ الجِهادِ مَن جاهَدَ نَفْسَهُ الَّتی بَینَ جَنْبَیهِ.
ترجمه: پیامبر (ص) گروهی را به مأموریت نظامی فرستاد. وقتی بازگشتند فرمود: «آفرین بر قومی که جهاد کوچکتر را به پایان بردند و جهاد بزرگتر بر عهدهشان مانده است.» پرسیدند:ای رسول خدا، جهاد اکبر چیست؟ فرمود: «جهاد با نفس.» و فرمود: «برترین جهاد، جهاد کسی است که با نفسِ میان دو پهلوی خود میجنگد.» …









![[سعید فلاحفر] تمرکززدایی و عدالت فرهنگی](/news/u/2026-10-02/ettelaat-cob3j.jpg)

