محمود عارفی قوچانی
آرمان امروز : الوین تافلر در نظریه مشهور خود، تاریخ تمدن بشر را در قالب سه موج بزرگ توصیف کرد: موج کشاورزی، موج صنعتی و موج اطلاعات. هر یک از این موج‌ها نه‌تنها شیوه تولید و اقتصاد، بلکه روابط اجتماعی، ساختار قدرت، سبک زندگی و حتی نگاه انسان به جهان را دگرگون کردند. اما آیا می‌توان فرض کرد که اکنون در آستانه موج چهارمی قرار داریم؛ موجی که محور آن هوش مصنوعی است و ممکن است تعریفی تازه از تمدن، قدرت و حتی انسان ارائه دهد؟
البته این ایده را نباید نظریه‌ای قطعی یا پیش‌بینی حتمی درباره آینده دانست. شاید هوش مصنوعی صرفاً فناوری مهم دیگری در امتداد موج اطلاعات باشد و شاید هم در آینده چنان در تار و پود زندگی بشر نفوذ کند که بتوان از آن به‌عنوان موجی مستقل یاد کرد. در این فرضیه، نقطه آغاز موج چهارم لزوماً زمان اختراع هوش مصنوعی نیست؛ شاید زمانی باشد که اداره جامعه بدون آن عملاً ناممکن یا بسیار دشوار و پرهزینه شود؛ زمانی که اقتصاد، پزشکی، آموزش، حمل‌ونقل، رسانه، امنیت، روابط اجتماعی و حتی دیپلماسی به سامانه‌های هوشمند وابستگی گسترده پیدا کنند. …
