سیاوش یعغوبی
آرمان امروز : یافتههای کیفی و کمی پژوهش نشان میدهد که نظام معنایی مداحی در چهار دهه جمهوری اسلامی، دستخوش تحولی اساسی شده است. مداحی از یک کنش صرفاً آیینی و سوگوارانه، به رسانهای ترکیبی با کارویژههای هویتساز، مشروعیتبخش و بسیجگر تبدیل شده است. این تحول را میتوان در چند سطح تحلیل کرد:
در سطح دالهای مرکزی، گفتمان مداحی از مفاهیمی چون «شهادت» و «ولایت» در دهه شصت، به «وفاداری»، «جنگ نرم» و «جهاد تبیین» در دهههای اخیر جابهجا شده است. این جابهجایی، بازتابدهنده تحولات گفتمانی نظام سیاسی و تغییر در اولویتهای فرهنگی و اجتماعی جامعه ایران است.
در سطح کارویژههای معنایی، مداحی از کارکرد صرفاً عاطفی و سوگآیینی، به کارکردهای هویتسازی سیاسی، مشروعیتبخشی به نظام و بسیج اجتماعی تبدیل شده است. مداحان بر نقشآفرینی در عرصههای اجتماعی و سیاسی تأکید دارند و خود را رسانهای بیبدیل برای ترویج معارف دینی و بسیج مردم میدانند. …












