ریشه نوسان های ارزی کجاست؟

بازار ارز ایران بار دیگر در برابر یک آزمون مهم قرار گرفته است؛ آزمونی که نتیجه آن فقط در قیمت دلار خلاصه نمی‌شود و می‌تواند تصویری از توان سیاست‌گذار برای مدیریت اقتصاد در شرایط جنگ، تحریم، تورم بالا و نااطمینانی ارائه دهد. بانک مرکزی با اعلام عرضه تا سقف ۲ میلیارد دلار و تعیین امکان خرید ارز تا سقف ۱۰ هزار دلار برای هر کد ملی، تلاش کرده است از شدت التهاب بازار بکاهد و بخشی از تقاضای احتیاطی را به مسیر رسمی هدایت کند. اما مسئله بازار ارز تنها کمبود یا وفور اسکناس نیست. پشت نرخ ارز، مجموعه‌ای از متغیرهای به‌هم‌پیوسته قرار دارد؛ از رشد نقدینگی و پایه پولی و ناترازی بانک‌ها گرفته تا کسری بودجه، میزان صادرات و بازگشت ارز حاصل از آن، تولید، محدودیت‌های تجارت خارجی، انتظارات تورمی و ریسک‌های سیاسی و امنیتی. به همین دلیل، عرضه ارز را باید نه به‌عنوان «نسخه نهایی» برای بازار، بلکه به‌عنوان یکی از ابزارهای مدیریت یک بحران پیچیده دید که می‌تواند نوسان را مهار کند و برای سیاست‌گذار زمان بخرد، اما اگر در کنار آن اصلاحات بنیادین انجام نشود، نمی‌تواند به تنهایی ارزش پول ملی را حفظ کند. …