خریدار نگران، فروشنده محتاط و خانوادهای که قیمتها را دنبال میکند، همه منتظر نشانهای هستند. این انتظار را میتوان نقد کرد، اما نمیتوان نادیدهاش گرفت. در بازاری که انتظارات تورمی سریعتر از آمار حرکت میکند، سکوت نهاد پولی خودش یک پیام است و بازار آن را به بدترین شکل ممکن تفسیر میکند.
درس تلخ نرخهای دستوری
تجربه ایران نشان داده که پاسخ به این انتظار میتواند خطا باشد. سالها سیاستگذار کوشید با تعیین نرخی رسمی و پایینتر از بازار، «هدایتگر قیمت» شود. شواهد اقتصادسنجی درباره سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰ نشان میدهد جهت اصلی علیت قیمتی از بازار غیررسمی به سمت رسمی بوده است. بازار آزاد خبر را زودتر میشنود و نرخ رسمی دیر یا زود به آن میرسد.
این تصویر معمولاً چنین خوانده میشود: «مداخله فایده ندارد.» اما خوانش دقیقتر چیز دیگری میگوید. آنچه شکست خورده، تلاش برای فرماندادن به بازار بود و نه حضور در آن.
وقتی مداخله اثر کرد …












