چرا هر بار که باران میبارد خیابانهای شهرهای ایران دچار آبگرفتگی میشوند؟ چرا در بسیاری از شهرهای جهان که بارندگی بیشتری دارند زندگی به روال عادی ادامه پیدا میکند اما در شهرهای ایران بارش باران با تصاویر سیلاب و روانابهای شدید همراه میشود؟ برای پاسخ به این پرسش 10 پژوهش داخلی و بینالمللی را بررسی کردیم تا ببینیم مطالعات علمی درباره دلایل وقوع و تشدید سیلابهای شهری چه میگویند. یکی از پژوهشها که در سال ۲۰۲۴ درباره منطقه یک تهران منتشر شده است سه عامل تراکم بالای شهری، گستردگی سطوح نفوذناپذیر و قرارگرفتن تهران در دامنه کوه را از دلایل پتانسیل وقوع سیلاب معرفی میکند. براساس نتایج این مطالعه حدود ۹۰ درصد مساحت منطقه یک در بارندگیهای با دوره بازگشت ۵ و ۱۰ساله پتانسیل زیاد و بسیار زیاد وقوع سیلاب دارد.
پژوهش دیگری درباره حوضه دارآباد تهران نشان میدهد که سهم اراضی ساختهشده از ۴۳.۴۹ درصد در سال ۲۰۰۰ به ۵۶.۵۱ درصد در سال ۲۰۲۲ رسیده و این تغییر در مدلسازی پژوهش با افزایش حدود ۶۰درصدی حجم سیلاب همراه بوده است. مطالعه دیگری درباره شرق تهران نیز انسداد شبکه جمعآوری آبهای سطحی و افزایش شدت بارندگی را از عوامل تشدید خسارت سیلاب معرفی میکند. پژوهشی درباره ۵۷۶ حوضه آبریز ایران هم نشان میدهد که تغییرات کاربری زمین، جنگلزدایی و گسترش زمینهای کشاورزی در افزایش رواناب نقش داشتهاند. سوگل دانائی در برنامه تیتر یک بررسی میکند.












