قیمت طلا امروز




 روزنامه دنیای اقتصاد / ۴ ساعت قبل

تولد ایده‌ای تحول‌آفرین

مدت‌ها پیش از آنکه تغییرات اقلیمی به موضوعی رایج در گفت‌وگوهای عمومی تبدیل شود، ویلیام دی. نوردهاوس، اقتصاددان آمریکایی، به این نتیجه رسیده بود که وضع مالیات بر آلایندگی، موثرترین راه برای مقابله با گرمایش جهانی ناشی از فعالیت‌های انسانی است. دکتر نوردهاوس که 30 اکتبر گذشته در ۸۵سالگی درگذشت، بخش عمده دوران حرفه‌ای خود را صرف دفاع از ایده وضع مالیات بر انتشار دی‌اکسیدکربن کرد.
 تولد ایده‌ای تحول‌آفرین

این بخش به‌صورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.

او معتقد بود تعیین بهایی برای آلاینده‌هایی که موجب گرم‌شدن زمین می‌شوند، می‌تواند روند تغییرات اقلیمی را کُند سازد، بی‌آنکه آسیب شدیدی به اقتصاد وارد آورد. پژوهش‌های او در شکل‌گیری سیاست‌های دولت‌ها در سراسر جهان موثر بود و وی در سال۲۰۱۸ به‌طور مشترک جایزه نوبل اقتصاد را دریافت کرد. با این ‌حال، نوردهاوس با مخالفان قدرتمندی روبه‌رو شد که در نهایت مانع گسترش نفوذ ایده‌ای او شدند. صنعت سوخت‌های فسیلی که در صورت اجرای پیشنهاد نوردهاوس باید هزینه‌های ناشی از این سیاست را متحمل می‌شد، با جدیت در برابر پژوهش‌های او ایستاد و سفارش تهیه گزارش‌هایی را داد که در آنها مالیات بر کربن مورد انتقاد قرار گرفته بود. گیلبرت ای. متکالف، استاد بازنشسته اقتصاد دانشگاه تافتس، در این‌باره گفت: «اقتصاددانان برای مدت طولانی به این موضوع توجه نکرده بودند که منافع سیاسی عظیمی در برابر هرگونه سیاست اقلیمی صف‌آرایی کرده‌اند. در واقع، صنعت سوخت‌های فسیلی منابع مالی زیادی در اختیار داشت و با هوشمندی از این منابع برای جلوگیری از هرگونه پیشرفت در این زمینه استفاده کرد.» نوردهاوس که در سال۱۹۶۷ به عضویت هیات علمی دانشگاه ییل درآمد، از دهه۱۹۷۰ به بررسی آثار گرم‌شدن زمین بر رشد اقتصادی پرداخت؛ دوره‌ای که این موضوع در مقایسه با امروز توجه چندانی را به خود جلب نمی‌کرد. او دریافته بود که افزایش دما، تشدید پدیده‌های شدید جوی و بالا آمدن سطح آب دریاها، در نهایت بخش‌های مختلف اقتصاد را تحت‌تاثیر قرار خواهد داد و پیامدهای گسترده‌ای از کشاورزی تا صنعت به همراه خواهد داشت.

پژوهش‌های او بر مبنای کارهای آرتور پیگو، اقتصاددان بریتانیایی، شکل گرفت؛ کسی که مفهوم «آثار خارجی منفی» را رواج داد. این اصطلاح به وضعیتی اشاره دارد که در آن، بنگاه‌های خصوصی هزینه‌هایی را به جامعه تحمیل می‌کنند، بی‌آنکه خود هزینه‌ای بابت آن بپردازند. نوردهاوس این مفهوم را در بررسی تغییرات اقلیمی به‌کار گرفت و به این نتیجه رسید که وضع مالیات بر آلاینده‌ها می‌تواند راهی برای کاهش انتشار گازهایی باشد که موجب گرم‌شدن زمین می‌شوند. پینلوپی کوجیانو گلدبرگ، استاد اقتصاد و امور جهانی ویلیام نوردهاوس در دانشگاه ییل، گفت: «او بسیار پیش از آنکه این موضوع به مساله‌ای رایج و مورد توجه تبدیل شود، کار در این حوزه را آغاز کرده بود. او پیشگام بود.» نوردهاوس چندین روش برای بررسی رابطه میان انتشار آلاینده‌ها، رشد اقتصادی و خسارت‌های ناشی از گرمایش جهانی طراحی کرد. شناخته‌شده‌ترین الگوی او «دایس» (DICE) نام دارد که صورت کوتاه‌شده عبارت «الگوی پویای یکپارچه اقلیم و اقتصاد» است.

هدف از طراحی این الگو آن بود که پژوهشگران بتوانند پیامدهای سیاست‌های مختلف کاهش انتشار آلاینده‌ها را بر روند گرمایش زمین و رشد اقتصادی پیش‌بینی کنند. او در سخنرانی خود در مراسم ضیافت جایزه نوبل در سال۲۰۱۸، تغییرات اقلیمی را «عارضه جانبی ناخواسته و زیان‌بار رشد اقتصادی» توصیف کرد. به گفته او، در وضعیت موجود، آلاینده‌ها عملا اجازه دارند سوخت‌های فسیلی را بسوزانند و بدون پرداخت هیچ جریمه‌ای، دی‌اکسیدکربن را وارد جو کنند؛ درحالی‌که هزینه‌های این فعالیت‌ها به جامعه تحمیل می‌شود. نوردهاوس در آن سخنرانی گفته بود: «نتیجه این وضعیت، مصرف بیش از اندازه سوخت‌های فسیلی، تشدید بیش از اندازه تغییرات اقلیمی و وارد آمدن خسارت‌های فراوان به انسان‌ها، حیات‌وحش، اکوسیستم‌ها و بخش‌های دیگر است. نظریه اقتصادی نشان می‌دهد که بهترین راهکار برای مقابله با چنین آثار خارجی‌ای، وضع عوارض بر آلایندگی است؛ یعنی دریافت هزینه بابت انتشار کربن یا آنچه امروزه مالیات بر کربن نامیده می‌شود.»

برخی از اقتصاددانان محافظه‌کار، از جمله مارتین فلدستاین و چهره‌های برجسته حزب جمهوری‌خواه، از جمله هنری پالسون، جیمز بیکر سوم و جورج شولتز که همگی پیش‌تر وزیر خزانه‌داری آمریکا بودند، از ایده‌های او حمایت کردند. با این ‌حال، این ایده که می‌توان با تعیین بهایی برای انتشار دی‌اکسیدکربن، میزان آلایندگی را کاهش داد، با مخالفت شرکت‌های نفت و گاز روبه‌رو شد؛ شرکت‌هایی که حاضر نبودند هزینه‌ها یا محدودیت‌های اضافی ناشی از اجرای چنین سیاستی را بپذیرند. این شرکت‌ها از اوایل دهه۱۹۹۰ با استفاده از پژوهش‌های خود به مقابله با ایده‌های نوردهاوس پرداختند.  موسسه نفت آمریکا و شرکت اکسون‌موبیل سفارش پژوهش‌هایی را دادند که در آنها استدلال شده بود وضع مالیات بر کربن پیامدهای فاجعه‌باری برای اقتصاد خواهد داشت. در سال۱۹۹۱، در دوران ریاست‌جمهوری جورج اچ. دبلیو. بوش، گزارشی از وزارت انرژی آمریکا که با وضع مالیات بر کربن مخالفت می‌کرد، به بخشی از همین پژوهش‌ها استناد کرد.

این کارزار مخالفت برای چند دهه ادامه یافت و در نهایت شخص نوردهاوس را نیز هدف قرار داد. در سال۲۰۰۸، موسسه پژوهش انرژی، اندیشکده‌ای که از سوی اکسون‌موبیل، موسسه نفت آمریکا و شرکت پیبادی انرژی تامین مالی می‌شد، مقاله‌ای با عنوان «تاس انداختن با DICE: استدلال‌های تردیدآمیز نوردهاوس در دفاع از مالیات بر کربن» منتشر کرد. شرکت‌های فعال در صنعت سوخت‌های فسیلی همچنین مبالغ هنگفتی هزینه کردند تا خطرات گرمایش جهانی را در افکار عمومی کم‌اهمیت جلوه دهند و با انواع مقرراتی که می‌توانستند انتشار آلاینده‌های زیان‌بار را کاهش دهند، به مخالفت برخیزند.

تلاش‌های نوردهاوس برای ترویج مالیات بر کربن، همزمان با شکل‌گیری و قدرت‌گرفتن جنبشی ضد مالیات در ایالات متحده بود. متکالف گفت: «جریان مهم دیگری نیز وجود دارد که ریشه آن به دوران رونالد ریگان بازمی‌گردد و آن مخالفت شدید با اصل مالیات‌ستانی است. شاهد کاهش چشم‌گیر سهم درآمدهای مالیاتی دولت فدرال از تولید ناخالص داخلی بوده‌ایم و انواع مالیات‌ها، از جمله مالیات بر ارث، عملا تضعیف یا از میان برداشته شده‌اند. بنابراین، به گمان من، ایده مالیات بر کربن درست در نامناسب‌ترین مقطع زمانی مطرح شد.» کنگره آمریکا در سال۱۹۹۳ و سپس در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ طرح‌هایی را بررسی کرد که بر اساس آنها برای انتشار کربن بهایی تعیین می‌شد؛ اما هیچ‌یک به قانون تبدیل نشدند. در سال ۲۰۱۸، مجلس نمایندگان آمریکا که اکثریت آن در اختیار جمهوری‌خواهان بود، قطعنامه‌ای را تصویب کرد که در آن ایده وضع مالیات بر کربن در آمریکا به‌دلیل پیامدهای زیان‌بار آن برای اقتصاد محکوم شده بود. چند ماه بعد، نوردهاوس به‌طور مشترک با پل ام. رومر، اقتصاددان دانشگاه نیویورک، جایزه نوبل اقتصاد را دریافت کرد. او در آن زمان اذعان کرد که تلاش‌ها برای ترویج مالیات بر کربن، تحت‌تاثیر فشارهای صنعت متوقف شده است. او در گفت‌وگو با روزنامه نیویورک‌تایمز گفت: «این موضوع درگیر کشمکش‌های سیاسی شده است و اتفاقا این سیاست مشخص با خشم گروهی از صاحب‌نظران روبه‌رو شده است.

گروور نورکویست، شرکت‌های انرژی، برادران کوچ و بنیادهای وابسته به آنها، همگی در این مخالفت نقش دارند. برخی از افراد از روش‌های منصفانه و برخی دیگر از روش‌های غیراخلاقی استفاده می‌کنند. این موضوع به یکی از مسائل اختلاف‌برانگیز در شکاف عمیق سیاسی آمریکا تبدیل شده است. جنبش ضد مالیات در ایالات متحده چنان قدرتمند بوده که آسیب‌های فراوانی به کشور وارد کرده است. شمار زیادی از اقتصاددانان محافظه‌کار در آمریکا از ایده مالیات بر کربن حمایت کرده‌اند.» شرکت اکسون‌موبیل، موسسه نفت آمریکا، گروور نورکویست و شرکت صنایع کوچ در پاسخ به درخواست‌ها برای اظهارنظر، بلافاصله واکنشی نشان ندادند. چندین ایالت آمریکا، از جمله کالیفرنیا و واشنگتن، نظام‌های «سقف‌گذاری و مبادله» را اجرا کرده‌اند. در این نظام‌ها، برای انتشار دی‌اکسیدکربن سقفی تعیین می‌شود که به‌تدریج کاهش می‌یابد. سپس شرکت‌ها می‌توانند اعتبارهای مجوز انتشار آلاینده‌ها را خریداری کنند و در میان خود به مبادله آنها بپردازند. در سطح بین‌المللی نیز اتحادیه اروپا و چندین کشور در آمریکای جنوبی و آسیا، شکل‌های مختلفی از نظام سقف‌گذاری و مبادله یا مالیات بر کربن را به اجرا گذاشته‌اند. با این‌ حال، تلاش‌ها در سطح دولت فدرال آمریکا برای وضع مالیات بر کربن همچنان ناکام مانده است.

* خبرنگار نیویورک‌تایمز




 اخبار جدید

 بازار جهانی
۴ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

بازار جهانی


 جایگاه «فولاژ» در ارزش‌آفرینی صنعتی
۴ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

جایگاه «فولاژ» در ارزش‌آفرینی صنعتی

عملکرد شاخص شرکت فولاد آلیاژی ایران در رشد تولید، فروش و درآمد، با تجلیل از مدیرعامل این شرکت در یکی از رویدادهای تخصصی صنعت فولاد و معدن کشور همراه شد.

 کاهش تقاضای انرژی در اروپا
۴ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

کاهش تقاضای انرژی در اروپا

یکی از مدیران شرکت انرژی فرانسه پیش‌بینی کرد که افزایش قیمت‌های انرژی، تقاضا در اروپا را در زمستان کاهش می‌دهد. به گزارش شانا به نقل از رویترز، پیرفرانسوا ریولاچی، مدیر مالی ارشد شرکت خدمات انرژی «انژی (Engie) فرانسه پیش‌بینی کرد که قیمت‌های بالاتر انرژی سبب کاهش مصرف در اروپا در زمستان امسال می‌شود و نشانه‌هایی از تاثیر این وضع بر تقاضا هم‌اکنون در سه‌ماه سوم سال جاری میلادی مشهود است. در پی جنگ آمریکا علیه ایران و اختلال در تردد از تنگه هرمز، گذرگاه اصلی عرضه نفت و گاز جهان، قیمت گاز و برق در اروپا در سال جاری میلادی به‌شدت افزایش یافته است.

 ضربه باران به کتابخانه دکتر مینوی
۴ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

ضربه باران به کتابخانه دکتر مینوی

بخش زیادی از کتاب‌های نفیس کتابخانه دکتر مینوی در اثر سیلاب و باران مورد آسیب واقع شده است. دکتر محمد دهقانی در گفت‌وگو با ایبنا توضیح داد: دیشب (شنبه‌شب) که باران آمده چون ناودان هم گرفته بوده آب وارد ساختمان شده است. متاسفانه نظارتی از لحاظ فنی و فیزیکی روی ساختمان اعمال نمی‌شود. ما در اینجا هیات امنا هستیم اما کارمان نظارت بر ساختمان نیست. متاسفانه چون ساختمان کناری را خراب کرده بودند و بخشی از این ساختمان هم خراب شده بود و هیچ کس از پژوهشگاه علوم انسانی برای نظارت نیامد.او افزود: این کتاب‌ها که الان خیس شده و بچه‌ها با سشوار و پنکه در حال خشک کردنشان هستند، همه نفیس هستند و چیزی نیستند که کسی بتواند برای اینها جایگزین بگذارد. بخشی از اینها نامه‌های خود استاد مینوی هستند که آسیب دیده‌اند اینها سند هستند متاسفانه کسی دلسوزی نمی‌کند و هیچ گونه نظارت و کنترلی نیست.

 دلارسازهای دیجیتالی پیونگ‌یانگ
۴ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

دلارسازهای دیجیتالی پیونگ‌یانگ

کره‌شمالی و ارتش سایبری‌اش، پس از هک بایننس صدر اخبار را تصاحب کردند. اخیرا رویترز گزارشی منتشر کرده است که ابعاد پنهان ارتش مخوف دیجیتالی کره‌شمالی را روایت می‌کند. بر اساس اطلاعات رویترز، کره‌شمالی به هکرهای برجسته خود که ماموریت‌هایی مانند سرقت سایبری از صرافی رمزارزی بایننس را بر عهده دارند و در این عملیات 6.3‌میلیارد دلار به دست آورده‌اند، پاداش‌هایی نظیر آپارتمانی بزرگ در پایتخت، پیونگ‌یانگ، و مبالغ هنگفتی ارز خارجی اعطا می‌کند.

 افزایش تعرفه واردات خودرو هنوز ابلاغ نشده  است
۴ ساعت قبل / روزنامه دنیای اقتصاد

افزایش تعرفه واردات خودرو هنوز ابلاغ نشده است

دنیای اقتصاد: سخنگوی وزارت صمت اعلام کرد: مصوبه افزایش تعرفه واردات خودرو که در جلسه سران قوا به تصویب رسیده، هنوز از سوی مرجع صادرکننده به‌طور رسمی ابلاغ نشده و اجرای آن در انتظار ابلاغ رسمی است. به گزارش مهر، عزت‌الله زارعی افزود: واردات خودرو ممنوع نشده، بلکه صرفا واردات از طریق ایرانیان مقیم خارج از کشور ممنوع شده است. سایر گروه‌های واردکننده می‌توانند ثبت‌سفارش کنند. سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: حدود ۲۵هزار دستگاه از ابتدای سال جاری وارد کشور شده است و با تامین ارز از محل سپرده خود و دیگران، واردات خودرو ادامه خواهد یافت. زارعی افزود: بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه کشور برای جبران کسری منابع دولت، موضوع افزایش تعرفه واردات خودرو را مطرح کردند، اما واردات ممنوع نشده است. وی با اشاره به فرآیند تصویب تعرفه‌های جدید واردات خودرو، گفت: در این فرآیند وزارت صم …

دوشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۵ - 9 November 2026