جوان آنلاین: رئیس پلیس راهور تهران بزرگ با اعلام ثبت بیش از ۸ هزار و ۹۰۰ فقره تصادف زنجیره‌ای از ابتدای سال، بی‌توجهی به فاصله طولی، حواس‌پرتی رانندگان و سرعت غیرایمن را از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری این حوادث دانست؛ تصادفاتی که گاهی با یک ترمز ناگهانی آغاز می‌شوند و در چند ثانیه به برخورد زنجیره‌ای چند خودرو منجر می‌شوند.
به گزارش «جوان»، بزرگراه‌های تهران هر روز شاهد تردد هزاران دستگاه خودرو هستند؛ معابری که حجم بالای ترافیک، سرعت حرکت خودرو‌ها و تغییرات ناگهانی شرایط رانندگی، احتمال وقوع حوادث زنجیره‌ای را افزایش می‌دهد. در این میان، تصادفات چندوسیله‌ای از جمله حوادثی هستند که گاه با یک غفلت چندثانیه‌ای آغاز می‌شوند و دامنه خسارت آنها به چندین خودرو و سرنشینانشان گسترش پیدا می‌کند.
آمار اعلام‌شده از سوی رئیس پلیس راهور تهران بزرگ نشان می‌دهد این نوع تصادفات همچنان یکی از چالش‌های ایمنی ترافیک در پایتخت محسوب می‌شود. سردار سید ابوالفضل موسوی‌پور از ثبت بیش از ۸ هزار و ۹۰۰ فقره تصادف زنجیره‌ای از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون خبر داده است. این در حالی است که در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۵ هزار و ۱۰۰ فقره تصادف از این نوع در تهران به ثبت رسیده بود. این آمار اگرچه به‌تنهایی امکان نتیجه‌گیری درباره افزایش یا کاهش تصادفات در مقایسه دو سال را فراهم نمی‌کند، اما از تداوم وقوع برخورد‌های چندخودرویی در معابر پایتخت حکایت دارد؛ حوادثی که بخش مهمی از آنها به رفتار رانندگان و رعایت نکردن اصول اولیه ایمنی بازمی‌گردد.
زنجیره خطا‌های انسانی چگونه حادثه‌ساز می‌شود؟
رئیس پلیس راهور تهران بزرگ با اشاره به اینکه این تصادفات عمدتاً در بزرگراه‌ها رخ می‌دهند، مهم‌ترین وجه مشترک این حوادث را زنجیره‌ای از خطا‌های انسانی عنوان کرده است. یکی از اصلی‌ترین عوامل شکل‌گیری این تصادفات، رعایت نکردن فاصله طولی مناسب با خودروی جلویی است. زمانی که خودرو‌ها با فاصله‌ای کمتر از حد ایمن حرکت می‌کنند، ترمز ناگهانی یک خودرو می‌تواند فرصت واکنش را از رانندگان پشت سر بگیرد و برخورد‌های متوالی را رقم بزند. بر اساس توصیه پلیس راهور، رانندگان باید در شرایط عادی دست‌کم فاصله زمانی دو ثانیه‌ای با خودروی جلویی داشته باشند. این فاصله به راننده فرصت می‌دهد در صورت کاهش ناگهانی سرعت یا توقف خودرو مقابل، واکنش مناسبی نشان دهد. البته فاصله دو ثانیه‌ای یک حداقل در شرایط عادی است و هنگام بارندگی، لغزندگی معابر و کاهش دید باید افزایش پیدا کند.
تلفن همراه، عامل غفلت چندثانیه‌ای
حواس‌پرتی راننده از دیگر عوامل مؤثر در بروز این تصادفات است. استفاده از تلفن همراه، خوردن و آشامیدن و حتی یک لحظه غفلت از مسیر، می‌تواند تمرکز راننده را برهم بزند. در بزرگراه‌هایی که خودرو‌ها با سرعت بالا حرکت می‌کنند، چند ثانیه بی‌توجهی ممکن است فاصله ایمن را از بین ببرد. راننده‌ای که به جای توجه به مسیر، سرگرم تلفن همراه است، ممکن است کاهش سرعت خودروی جلویی را به‌موقع تشخیص ندهد و زمانی متوجه خطر شود که فرصت کافی برای ترمزگیری باقی نمانده است. از همین رو، پلیس راهور بر ضرورت تمرکز کامل رانندگان بر مسیر و پرهیز از هرگونه فعالیت حواس‌پرت‌کن هنگام رانندگی تأکید دارد.
۲ عامل تشدیدکننده حوادث
سرعت غیرایمن نیز در شکل‌گیری تصادفات زنجیره‌ای نقش دارد. حرکت با سرعت بالا، زمان و فرصت واکنش راننده را کاهش می‌دهد و در شرایطی که خودروی جلویی به‌طور ناگهانی متوقف شود، احتمال برخورد افزایش می‌یابد. سرعت مطمئنه صرفاً به معنای رعایت سرعت مجاز درج‌شده در تابلو‌ها نیست، بلکه راننده باید سرعت حرکت خود را با وضعیت ترافیک، شرایط جاده، میزان دید و وضعیت جوی هماهنگ کند. خستگی و خواب‌آلودگی نیز از عواملی است که توانایی راننده برای تشخیص فاصله و واکنش به‌موقع را مختل می‌کند. راننده خسته ممکن است کاهش سرعت خودرو‌های مقابل را دیرتر تشخیص دهد یا در کنترل وسیله نقلیه دچار مشکل شود.
نقص فنی خودرو در کمین رانندگان
در کنار عوامل انسانی، وضعیت فنی خودرو نیز در پیشگیری از تصادفات چندوسیله‌ای اهمیت دارد. نقص در سیستم ترمز، فرسودگی لاستیک‌ها و نامناسب بودن تجهیزات ایمنی می‌تواند در شرایط اضطراری، توانایی راننده برای کنترل خودرو و توقف به‌موقع را کاهش دهد. این مسئله به‌ویژه هنگام بارندگی و لغزندگی معابر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، زیرا کاهش اصطکاک میان لاستیک و سطح جاده، مسافت لازم برای توقف خودرو را افزایش می‌دهد. به همین دلیل، بررسی سلامت ترمزها، وضعیت لاستیک‌ها و عملکرد چراغ‌ها باید پیش از سفر‌های شهری و برون‌شهری مورد توجه رانندگان قرار گیرد.
شرایط خطرناک‌تر برای برخورد‌های زنجیره‌ای
با ورود به نیمه دوم سال و افزایش احتمال بارندگی، شرایط رانندگی در بزرگراه‌های تهران حساس‌تر می‌شود. خیس بودن سطح آسفالت و کاهش اصطکاک لاستیک با جاده، موجب افزایش مسافت توقف خودرو‌ها می‌شود. سردار موسوی‌پور با اشاره به این شرایط تأکید کرده است که رانندگان در نیمه دوم سال باید فاصله طولی خود را افزایش دهند و این فاصله در شرایط نامساعد جوی دست‌کم دو برابر وضعیت عادی باشد. به بیان دیگر، راننده‌ای که در شرایط عادی با فاصله دو ثانیه‌ای حرکت می‌کند، هنگام بارندگی و لغزندگی باید فاصله بیشتری را رعایت کند تا در صورت بروز وضعیت اضطراری، فرصت کافی برای واکنش داشته باشد.
پس از نقص فنی یا تصادف چه باید کرد؟
یکی دیگر از موضوعات مهم در پیشگیری از حوادث زنجیره‌ای، مدیریت صحیح صحنه تصادف و جلوگیری از وقوع برخورد‌های ثانویه است. گاهی پس از توقف یک خودرو در بزرگراه، راننده یا سرنشینان بدون توجه به سرعت خودرو‌های عبوری از وسیله نقلیه خارج می‌شوند و در مسیر سواره قرار می‌گیرند؛ اقدامی که می‌تواند آنها را در معرض برخورد خودرو‌های دیگر قرار دهد. رئیس پلیس راهور تهران بزرگ توصیه کرده‌است در صورت بروز نقص فنی، راننده خودرو را در صورت امکان به شانه راه هدایت کند، چراغ‌های هشداردهنده را روشن نگه دارد و مثلث شبرنگ را در فاصله حداقل ۷۰ متری قرار دهد. همچنین رانندگان و سرنشینان باید از ایستادن در مسیر حرکت خودرو‌ها خودداری کنند تا یک نقص فنی ساده به حادثه‌ای دیگر منجر نشود.
