جوان آنلاین: پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای را می‌توان یکی از مهم‌ترین بازگشت‌های سیاسی این حزب در سال‌های اخیر دانست. کسب اکثریت در مجلس نمایندگان و سنا، آن هم در شرایطی که دونالد ترامپ با اتکا به پیروزی سال ۲۰۲۴ و تسلط جمهوری‌خواهان بر ساختار سیاسی واشینگتن، برنامه‌های خود را پیش می‌برد، نشان داد که جامعه امریکا بیش از آنکه با یک انتخاب قطعی درباره آینده سیاسی کشور مواجه باشد، از مسیر کنونی دولت ناراضی است. با این حال، یک پرسش اساسی همچنان بی‌پاسخ مانده است: آیا دموکرات‌ها توانسته‌اند یک بدیل سیاسی و فکری برای ترامپیسم ارائه کنند یا از نارضایتی عمومی از رئیس‌جمهور و عملکرد دولت او بهره برده‌اند؟ این پرسش اهمیت زیادی دارد، زیرا پیروزی در انتخابات و برخورداری از اکثریت در کنگره، به معنای داشتن یک برنامه منسجم برای اداره کشور نیست. دموکرات‌ها توانستند مخالفان ترامپ را زیر یک چتر انتخاباتی جمع کنند، اما این ائتلاف بیش از آنکه بر سر یک تصویر مشترک از آینده امریکا شکل گرفته باشد، بر مخالفت با وضعیت موجود استوار است. نارضایتی از تورم، هزینه‌های زندگی، سیاست‌های مهاجرتی، مداخلات نظامی و شیوه حکمرانی ترامپ، گروه‌های متفاوتی از رأی‌دهندگان را به سمت نامزد‌های دموکرات سوق داد، اما کنار هم قرار گرفتن این گروه‌ها در برابر یک رئیس‌جمهور، به معنای توافق آنها درباره سیاست‌هایی نیست که باید پس از شکست او اجرا شود. از این منظر، انتخابات ۲۰۲۶ را باید همزمان یک پیروزی برای دموکرات‌ها و آغاز آزمونی دشوار برای آینده این حزب دانست. آنها اکنون باید ثابت کنند که فراتر از مخالفت با ترامپ، توانایی ارائه یک دستور کار سیاسی و اقتصادی مستقل را نیز دارند.
ائتلافی بر پایه مخالفت با ترامپ
یکی از ویژگی‌های مهم پیروزی دموکرات‌ها، تنوع سیاسی و ایدئولوژیک نیرو‌هایی است که در آن نقش داشتند. در یک سوی این ائتلاف، میانه‌رو‌هایی قرار دارند که بر مدیریت اقتصادی، ثبات نهادی، کاهش هزینه‌های زندگی و بازسازی اعتماد عمومی تأکید می‌کنند. در سوی دیگر، ترقی‌خواهان و چپ‌گرایانی حضور دارند که معتقدند مشکلات امریکا حاصل چند سیاست اشتباه یا عملکرد یک رئیس‌جمهور خاص نیست، بلکه ریشه در ساختار اقتصادی و سیاسی این کشور دارد. از نگاه آنها، تمرکز ثروت، نفوذ شرکت‌های بزرگ، نابرابری اقتصادی و ضعف نظام تأمین اجتماعی، مسائلی هستند که بدون تغییرات جدی قابل حل نخواهند بود. این دو جریان در انتخابات اخیر توانستند به موفقیت‌های قابل توجهی دست پیدا کنند. میانه‌رو‌ها با تأکید بر مسائل ملموس اقتصادی و ارائه تصویری از حکمرانی قابل پیش‌بینی، در حوزه‌های رقابتی رأی آوردند، در حالی که نامزد‌های ترقی‌خواه نیز با شعار‌هایی درباره حقوق کارگران، مسکن ارزان، خدمات درمانی و مقابله با قدرت شرکت‌های بزرگ، بخشی از رأی‌دهندگان ناراضی را بسیج کردند. به همین دلیل، هر دو جناح اکنون خود را صاحب سهمی تعیین‌کننده در پیروزی حزب می‌دانند، اما این موفقیت انتخاباتی می‌تواند به منشأ اختلافات تازه تبدیل شود. میانه‌رو‌ها احتمالاً استدلال خواهند کرد که پیروزی دموکرات‌ها نتیجه فاصله گرفتن از مواضع رادیکال و تمرکز بر مسائل روزمره شهروندان بوده است. در مقابل، ترقی‌خواهان این نتیجه را نشانه شکست سیاست‌های محتاطانه و دفاع از وضع موجود خواهند دانست. آنها معتقدند دموکرات‌ها زمانی می‌توانند حمایت عمومی را حفظ کنند که به جای بازسازی نظم سیاسی پیشین، به مطالبات اقتصادی و اجتماعی رأی‌دهندگان پاسخ دهند. این اختلاف فقط یک مناقشه نظری نیست، بلکه مستقیماً بر نحوه استفاده دموکرات‌ها از اکثریت جدید در کنگره اثر خواهد گذاشت. آیا حزب باید بر اصلاحات محدود و توافق با جمهوری‌خواهان تمرکز یا از فرصت ایجاد شده برای پیشبرد برنامه‌های ساختاری استفاده کند؟ پاسخ به این پرسش، هویت سیاسی دموکرات‌ها در سال‌های آینده را تعیین خواهد کرد.
دموکرات‌ها چه دارند؟
مشکل اصلی حزب دموکرات این است که هنوز نتوانسته از مخالفت با ترامپ به یک روایت سیاسی مستقل و فراگیر عبور کند. این حزب در سال‌های گذشته بار‌ها درباره تهدید‌های ترامپیسم، تضعیف نهاد‌های دموکراتیک و خطر تمرکز قدرت هشدار داده است. این انتقادات همچنان برای بخش مهمی از جامعه امریکا اهمیت دارند، اما تجربه انتخابات اخیر نشان می‌دهد که مخالفت با ترامپ به‌تنهایی نمی‌تواند مبنای پایدار یک ائتلاف سیاسی باشد. رأی‌دهندگانی که به دلیل افزایش هزینه‌های زندگی، وضعیت مسکن، نگرانی‌های شغلی و فشارهای اقتصادی به دموکرات‌ها رأی داده‌اند، انتظار دارند این حزب راه‌حل‌هایی عملی ارائه کند. آنها به دنبال بازگشت به شرایط پیش از ترامپ نیستند. به‌ویژه آنکه بخش مهمی از نارضایتی اجتماعی در امریکا به دوره‌های پیشین نیز بازمی‌گردد. دموکرات‌ها اگر نتوانند توضیح دهند که چه تفاوتی میان برنامه اقتصادی آنها و سیاست‌های دولت‌های گذشته وجود دارد، ممکن است خیلی زود با همان بحران اعتمادی مواجه شوند که زمینه بازگشت ترامپیسم را فراهم کرد. در حوزه سیاست خارجی نیز وضعیت پیچیده‌تر است. مخالفت با جنگ ایران و انتقاد از هزینه‌های نظامی امریکا توانست بخشی از رأی‌دهندگان را حول یک مطالبه مشترک جمع کند، اما درباره چگونگی بازتعریف نقش امریکا در جهان، اختلافات جدی همچنان پابرجاست. بخشی از ترقی‌خواهان خواهان کاهش هزینه‌های نظامی و انتقال منابع به مسائل داخلی هستند، در حالی که جریان میانه‌رو بر حفظ تعهدات امنیتی امریکا و تداوم نقش رهبری این کشور در نظام بین‌الملل تأکید دارد. اختلاف بر سر مناسبات با اسرائیل، کمک‌های نظامی خارجی و نحوه مواجهه با چین و روسیه نیز می‌تواند این شکاف را تشدید کند. به همین دلیل، پیروزی دموکرات‌ها به معنای شکل‌گیری یک سیاست خارجی جایگزین و منسجم نیست. آنها در مخالفت با برخی تصمیمات ترامپ اشتراک نظر دارند، اما درباره جایگزین آن هنوز به توافق نرسیده‌اند. این مسئله در آستانه رقابت‌های ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. زمانی که حزب باید به جای یک ائتلاف ضدترامپ، نامزد و برنامه‌ای را به رأی‌دهندگان معرفی کند که بتواند درباره آینده امریکا تصویری روشن ارائه دهد.
در این میان، مسئله رهبری آینده حزب نیز اهمیت تعیین‌کننده‌ای دارد. چهره‌هایی مانند جفریز و شومر اکنون با مسئولیت دشوار حفظ انسجام ائتلافی مواجه‌اند که از نظر دیدگاه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاست خارجی یکدست نیست. انتخابات اخیر به این حزب فرصت داده است تا خود را بازسازی کند، اما هنوز مشخص نیست کدام جریان و کدام نسل سیاسی قرار است مسئولیت این بازسازی را بر عهده بگیرد. رقابت‌های مقدماتی آینده می‌تواند این اختلافات را آشکارتر کند و حتی به منازعه‌ای جدی بر سر نامزد نهایی انتخابات ۲۰۲۸ تبدیل شود. در واقع، دموکرات‌ها اکنون با همان پرسشی مواجه‌اند که جمهوری‌خواهان پس از انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ با آن روبه‌رو بودند. آیا یک حزب سیاسی می‌تواند با اتکا به مخالفت با رقیب، ائتلافی پایدار بسازد؟ پاسخ به این پرسش برای دموکرات‌ها اهمیت بیشتری دارد، زیرا آنها نه‌تنها باید از فرصت انتخاباتی خود استفاده کنند، بلکه باید نشان دهند که قادر به اداره کشوری هستند که از نظر اقتصادی، اجتماعی و سیاسی با شکاف‌های عمیقی مواجه است. پیروزی در انتخابات میان‌دوره‌ای، فرصتی برای بازسازی اعتبار حزب دموکرات فراهم کرده است، اما این فرصت به‌خودی‌خود به معنای بازگشت اعتماد عمومی نیست. حتی کنترل هر دو مجلس نیز تضمینی برای موفقیت برنامه‌های این حزب نخواهد بود، به‌ویژه آنکه ترامپ همچنان در کاخ سفید حضور دارد و از ابزار‌های گسترده ریاست‌جمهوری، از جمله حق وتو، برخوردار است. مسئله اصلی این است که دموکرات‌ها می‌خواهند چه چیزی را جایگزین ترامپیسم کنند. بازگشت به سیاست‌های گذشته، دفاع از نهاد‌های سنتی و انتقاد از رفتار‌های رئیس‌جمهور شاید برای پیروزی در یک انتخابات کافی باشد، اما برای ساختن یک اکثریت سیاسی پایدار کفایت نمی‌کند. امریکا با مجموعه‌ای از بحران‌های اقتصادی، اجتماعی و بین‌المللی مواجه است که پاسخ به آنها نیازمند برنامه‌ای فراتر از بازگشت به وضعیت پیشین است. شاید چالش بزرگ این حزب نه شکست دادن ترامپ، بلکه عبور از سیاستی باشد که تمام هویت آن را به مخالفت با ترامپ گره زده است. اگر دموکرات‌ها نتوانند از این مرحله عبور کنند، پیروزی امروز آنها ممکن است وقفه‌ای در مسیر قدرت‌گیری دوباره ترامپیسم باشد، نه آغاز دوره‌ای تازه در سیاست امریکا.
